De Avonden

Woensdag 10 maart

EERSTE UUR

Botte Jellema spreekt met Walter van de Leur, hoogleraar ‘Jazz en geïmproviseerde muziek’ bij de Universiteit van Amsterdam, over de geschiedenis van jazz en de zwarte muziekcultuur. En over de positionering van de Europese jazz -en muziekcultuur tegenover die van Amerika.

TWEEDE UUR

Anton de Goede in gesprek met radio- en televisiemaker Lejo Siepe, die samen met regisseur Willem van der Linde tekent voor de gefilmde documentaire ‘Sporen van Vasalis’ over M. Vasalis (1909-1998). Bij de voorbereidingen stuitte Siepe op een onbekend interview met de dichteres en psychiater over wie bekend is dat zij zich juist nooit liet interviewen. Bíjna nooit, zo blijkt. In De Avonden laat Siepe dit materiaal waarvan hij slechts een deel in de film verwerkte horen.

‘Berichten uit Artis’
Tuin- en landschapshistoricus Erik de Jong vertelt over de hang van veel mensen naar de wildernis.

DERDE UUR

Maarten Westerveen spreekt met antropoloog Carel Roessingh over zijn boek ‘Between a horse & a buggy and a four weel drive’. Over Nederlandse Mennonieten die vanuit hun uitverkoren land Belize in Centraal Amerika pelgrimstochten naar Hollandsche plaatsen als Witmarsum ondernemen.

Anton de Goede praat met Wouter Brandenburg, oprichter van de muziekuitgeverij Dopeness Galore, die in het archief van Timess Records op de allerlaatste live-opnamen van de Amerikaanse trompettist Chet Baker stuitte. Deze opnamen dateren van april 1988, een maand voor zijn tragische dood in Amsterdam, en zijn opgenomen in de CD -en vinyluitgave ‘Chet Baker Finest’.

Audio

Dinsdag 9 maart

EERSTE UUR

Maarten Westerveen spreekt met Jeroen Dera, hoofdredacteur van het letteren tijdschrift Vooys, over het fundamenteel maar nog weinig beschreven onderwerp: de verhouding tussen het ‘digitale’ en het ‘papieren circuit’.

TWEEDE UUR

Anton de Goede in gesprek met schrijver Gerard van Westerloo over de ophef naar aanleiding van zijn recent verschenen boek ‘De pater en het meisje’. Van Westerloo beschrijft hierin onder meer pater Frits, een huisvriend van het gezin waaruit Van Westerloo stamt en vooral de intieme omgang van deze pater met Van Westerloo’s kleine zusje in hun jonge jaren. Van Westerloo: “Dat de pater na de ophef rond mijn boekje door zijn orde en door het bisdom Munster is geschorst vind ik een hypocriete actie.”

Kunstcriticus Rogier Ormeling, die voor de website Galerie.nl over beeldende kunst schrijft, leest de column ‘Ode aan Ootje’, een bijdrage die alles heeft te maken met een expositie in het Museum voor Communicatie in Den Haag. De expositie ‘Ootje Oxenaar: Alles van Waarde’.

DERDE UUR

In de jaren zestig was het tijdschrift Museumjournaal het bruisende epicentrum voor avant-gardekunst in Nederland. Hans de Geus praat met kunsthistoricus Rogier Schumacher over het boek ‘Neo-avant-garde in Nederland’ waarin de bewogen geschiedenis van het tijdschrift wordt beschreven.

Een gesprek met de filmmaker Marc Geerards die in 1998 de korte film ‘Lithosfeer’ maakte, waarvoor hij Gerard Reve bereid vond uit Nescio’s novelle ‘Titaantjes’ voor te lezen. Vrijwel niemand zag deze film, waardoor deze audio-opname van Reve onbekend is gebleven. Deze opnamen zijn nu bij De Avonden te horen, ter gelegenheid van de start van de Boekenweek waarvan het thema immers is: jeugd en opgroeien in de letteren.

Audio

Maandag 8 maart

EERSTE UUR

Hans de Geus spreekt met Carolyn Birdsall, van de leerstoelgroep ‘Media en cultuur’, n.a.v. haar proefschrift ‘Tussen lawaai en stilte’ waarin ze de culturele betekenis van geluid en geluidstechnologieën in Duitsland tussen de jaren ’20 en de jaren ’40 onderzoekt. Birdsall analyseert hierbij de politieke pogingen in Duitseland om de stedelijke ruimte te conditioneren, te controleren en identiteitsformaties te reconstrueren door middel van geluid.

TWEEDE UUR

Schrijver en criticus Arie Storm over het debutantenbal aanstaande woensdag in Amsterdam. De afgelopen jaren leken schrijvers steeds later te debuteren, maar de jonge debutant is terug. Hanna Bervoets, Philip Huff, Franca Treur, Maartje Wortel en Thomas Heerma van Voss, allemaal twintigers die onlangs debuteerden. Daarmee lijkt het gemiddelde weer naar beneden bijgesteld. Louis Couperus was 21, Harry Mulisch 25 en Arnon Grunberg 23. Arie Storm leidt de avond, in het kader van de SLAA.

Pulpfictie.nl is een site voor quicklit, snelle korte verhalen waar op gestemd kan worden. Achter de site zit het bureau van literair agent Paul Sebes. Is dit een soort virtueel vangnet waar de schrijvers van morgen uit kunnen worden gevist? Of gewoon een onderhoudende manier van omgaan met het korte verhaal als literaire vorm. Een gesprek met Willem Bisseling van Pulpfictie.nl

Enige tijd geleden was de Duitse schrijver Uwe Tellkamp te gast bij De Avonden. Hij schreef de onlangs in Nederlandse vertaling verschenen roman ‘De Toren’. Een episch verhaal over opgroeien in de DDR. Vanavond een niet eerder uitgezonden deel van het gesprek dat Jeroen van Kan met hem voerde.

DERDE UUR

Arnon Grunberg belt een kort verhaal door vanuit Turkije.

Wim Noordhoek spreekt met de dichteres Hélène Gelèns over haar tweede bundel ‘Zet af en zweef’. Alles is in beweging in haar gedichten. Er wordt gerend, gezweefd, gebuiteld, gewerveld, geslingerfietst. Toch wordt er geen doldraaiende wereld opgeroepen. Een gesprek over hollen en stilstaan.

Audio

Zaterdag 6 maart

EERSTE UUR

Muziek van de Easy Aloha’s, de vaste muzieksamenstellers van de Zaterdagbijlage van De Avonden.

Schrijver A.L. Snijders leest een zeer kort verhaal door.

TWEEDE UUR

‘Makkelijk praten’
De wekelijkse cultuurrubriek waarin Roel Bentz van den Berg de film ´Rotterdam-Reykjavik´ van regisseur Óskar Jónasson bespreekt.

Vanuit Italië de kookrubriek van vormgever Ko Sliggers: ‘Ko kookt ook’. Met op het menu een salade van bloedsinaasappel.

DERDE UUR

Wim Brands in gesprek met Luc de Rooy, die samen met David Koppernik een nieuwe onafhankelijke literaire uitgeverij heeft opgericht: Karaat. Met twee opmerkelijke eerste uitgaven: het boek ‘Edgar Allan Poe. De biografie’ van de hand van de Britse auteur Peter Ackroyd, en ‘Bonsai’, de debuutroman van de Chileense auteur Alejandro Zambra, die wordt aangekondigd als een nieuwe Roberto Bolano.

Herm Pol bespreekt de roman ‘Halfschaduw’ van de Duitse schrijver Uwe Timm. De verteller in de roman wandelt met een stadgids over de Berlijnse ‘Invalidenfriedhof’, op zoek naar het graf van een vrouw en haar verleden. Geleidelijk beginnen de daar begraven nazi-grootheden en hun slachtoffers zich vanuit hun graven met het gesprek te bemoeien.

VIERDE UUR

Wim Brands spreekt met schrijfster Elke Geurts over haar nieuwe verhalenbundel ‘Lastmens’ waarin de hoofdpersonen zich allemaal miskend voelen, maar in hun streven naar gerechtigheid moeten hun naasten het ontgelden.

Wim Noordhoek bericht over de tentoonstelling ‘Het democratische foto-album’ die Hans Aarsman inrichtte in het BKVB in Amsterdam. Over het verdwijnend onderscheid tussen amateurs en professionals in de fotografie. Tegelijk verschijnt hierover een essay van Jorinde Seijdel.

Audio

Donderdag 4 maart

EERSTE UUR

Aandacht voor de tentoonstelling ‘It might seem familiar’ in Foam te Amsterdam waar werk wordt getoond van de oorspronkelijk Amsterdamse fotograaf en filmmaker Ari Marcopoulos die in 1979 naar New York vertrok en al snel een belangrijke rol speelde bij het documenteren van de alternatieve jongerencultuur in Amerika. Met o.a. foto’s van de opkomende hiphop- en downtown kunstscène in New York in de jaren tachtig en de snowboard- en skatecultuur in de jaren negentig. Floortje Smit maakt met Ari Marcopoulos een rondgang op ‘It might seem familiar’.

TWEEDE UUR

Floortje Smit praat met regisseur Elbert van Strien over de film ‘Zwart water’, een psychologische thriller over een spookachtig meisje dat leeft in de kelder van gelukkig getrouwd gezin.

‘Teatro Partigiano’ noem hij het. Partizanen theater. Giulio Cavalli is theatermaker in Lodi, op een steenworp afstand van Milaan, en zijn stukken moeten prikkelen, aan het denken zetten en vooral ergens over gaan. Zoals over de, grote maar bijna onzichtbare, aanwezigheid van de maffia in dit rijke deel van Italië. Het gevolg van zijn bevlogenheid? Een 24-uurs politie escorte. Angelo van Schaik maakte een portret van Giulio Cavalli.

DERDE UUR

‘Voetlicht’
Vanuit het Parooltheater presenteert Lotje IJzermans de voordrachtsavond ‘Voetlicht’. Met bijdragen van schrijfster Manon Uphoff, schrijfster en columniste Maartje Wortel, theatermakers Walter Bart en Wine Dierickx, en toneelregisseur Frans Strijards. De muziek wordt verzorgd door de Amerikaanse country-noire vertolkers Cedarwell.

Audio

Woensdag 3 maart

EERSTE UUR

Maarten Westerveen spreekt met musicoloog Sabine Lichtenstein over ‘Ongehoorde genoegens’, een programma van het literaire podium Perdu over de muzikale verbeelding bij schrijvers aan de hand van twee meesterwerken van de modernistische literatuur: Marcel Prousts klassieker ‘A la recherche du temps perdu’ en ‘Doktor Faustus’ van Thomas Mann. Wat poogt de literatuur door zich te spiegelen aan de muziek?

TWEEDE UUR

Anton de Goede bezoekt de 100-jarige schrijver en psychiater Hans Keilson (1909). Keilson vluchtte in 1936 uit Duitsland naar Nederland, waar hij al tijdens de oorlog een begin maakte met de roman die hij uiteindelijk in 1959 zou voltooien. Vermoedelijk had hij toen de benodigde afstand om met het oog van de psychiater te proberen Hitler te doorgronden. De roman, die ‘In de ban van de tegenstander’ zou gaan heten, is onlangs herdrukt.

‘Berichten uit Artis’ door tuin- en landschapshistoricus Erik de Jong. Ditmaal over het deze week heropende negentiende eeuwse Vondelpark in Amsterdam.

DERDE UUR

In het Cobramuseum in Amstelveen is tot en met 30 mei de tentoonstelling ‘Human Comfort’ van Rob Voerman te zien: een zaal vol bouwsels en architectonische modellen. Hutten bouwen voor gevorderden, levensgroot of op schaal, met sloophout, karton, plakband en nietjes. Gijsbert van der Wal loopt door de tentoonstelling met de kunstenaar.

Audio

Dinsdag 2 maart

EERSTE UUR

Vrijdag opent het Letterkundig Museum in Den Haag opnieuw de deuren na een ingrijpende verbouwing. Het is nu vijfhonderd vierkante meter en twee nieuwe vaste tentoonstellingen rijker. Directeur Aad Meinderts maakte tijdens de verbouwing een bijzondere reis langs honderd schrijversgraven over de hele wereld. Botte Jellema spreekt met Aad Meinderts over zijn reiservaringen en het vernieuwde museum.

TWEEDE UUR

Anton de Goede ontmoet fotografe Annaleen Louwes, die als gastcurator voor het Haarlemse museum Het Dolhuys de archieven indook om historische foto’s van het museum te combineren met haar eigentijdse werk. Ze stuitte op het beeldmateriaal van psychiater Frederik Salomon Meijers, die begin 20e eeuw portretten maakte van zijn patiënten. De beelden behoren tot de oudste foto’s van psychiatrische patiënten in Nederland. Ook Suzanne Oxenaar is te gast, ze is voorzitter en curator van de Stichting Het Vijfde Seizoen die net als Het Dolhuys kunst en psychiatrie tot elkaar probeert te brengen.

‘Try out’
Reclamemaker Joost van de Loo bericht over de nog vrij anonieme, maar almaar groeiende speelfilmafdeling op YouTube waar curiosa en filmklassiekers om voorrang strijden.

DERDE UUR

Hans de Geus spreekt met ontwerper Richard Hutten n.a.v. diens expositie ’18 jaar spelen’ in Design Museum Gent. Hij wordt gezien als een conceptueel ontwerper, maar zijn ontwerpen zijn stuk voor stuk heel functioneel. Vaak heeft het object zelfs meerdere functies. Zoals de gisteren gepresenteerde Boekenweekpostzegel, die tegelijkertijd een boekje van drie bij vier centimeter dat losgemaakt en gelezen kan worden. Richard Hutten tekende voor het ontwerp en Joost Zwagerman, de auteur van het Boekenweekgeschenk, schreef het verhaal voor het boekje.

Audio

Maandag 1 maart

EERSTE UUR

Geloof, idealen en liefde. Dat zijn drie grote thema’s waar Theater EA zich aan waagt. In een serie van zes voorstellingen onder de titel ‘Op hoop van Troost’ komen deze onderwerpen aan bod, waarbij telkens een aantal onwaarschijnlijke ontmoetingen plaatsvinden. Mythische en historische figuren gaan met elkaar in gesprek, verworven opvattingen worden op scherp gezet. Elke ontmoeting verkent de zoektocht van de mens naar houvast in een onzeker bestaan. Waaraan kan hij troost ontlenen? Botte Jellema praat met schrijver en regisseur Tarkan Köroglu en acteur Tijn Docter over de voorstellingenreeks ‘Op hoop van troost’.

TWEEDE UUR

Jeroen van Kan in gesprek met de dichter, romancier en criticus Ilja Leonard Pfeijffer n.a.v. zijn verhalenbundel ‘Harde feiten’, waarvoor hij zich een strenge formele beperking heeft opgelegd. Pfeijffer heeft romans geschreven die stuk voor stuk niet langer mochten zijn dan vijfhonderd woorden: de omvang van een volgetypt A4′tje. ‘Harde feiten’ bevat honderd volwaardige vertellingen met een kop en een staart.

DERDE UUR

Arnon Grunberg bericht met een kort verhaal vanuit New York.

Wim Noordhoek gaat op atelierbezoek bij de Russische schilder Andrei Roiter in Amsterdam. Hij exposeert zijn schilderijen over wonen, onderkomens en behuizingen in het Stedelijk Museum in Den Bosch.

Audio

Zaterdag 27 februari

EERSTE UUR

Muziek van de Easy Aloha’s, de vaste muzieksamenstellers van de Zaterdagbijlage van De Avonden.

Schrijver A.L. Snijders leest een zeer kort verhaal door.

TWEEDE UUR

‘Makkelijk praten’
De cultuurrubriek waarin Roel Bentz van den Berg de kinderfilm ‘Iep’ bespreekt. Tot groot verdriet van de regisseur werd de film door de producent flink ingekort. Dat maakte veel discussies los, maar heeft het de film nu eigenlijk goed of slecht gedaan?

Vanuit Italië de kookrubriek van vormgever Ko Sliggers: ‘Ko kookt ook’. Met op het menu: Pizzoccheri uit Chiavenna. Een boekweitpasta uit de Valtellina, vernoemd naar het dorp Chiavenna dat in de bergen ten noorden van het Comomeer ligt.

DERDE UUR

Ruim aandacht voor de bundel literaire verhalen over vriendschap: ‘Omdat jij het was, omdat ik het was’, samengesteld door schrijver Tommy Wieringa. De bundel bevat nieuwe Nederlandse verhalen van onder anderen P.F. Thomése, A.L. Snijders, Maria Barnas, Willem Otterspeer, Marjolijn Februari, Cees Nooteboom, Erwin Mortier en Michaël Zeeman. Wim Brands praat met de schrijvers Tommy Wieringa, Willem Otterspeer, Roel Bentz van den Berg en A.L. Snijders over vriendschap en literaire verhalen over vriendschap.

Herm Pol bespreekt het romandebuut van de Amerikaanse schrijver Paul Harding: ‘Kwikzilver’. Het boek beschrijft de laatste acht dagen van het leven van George Washington Crosby. Hij ligt op sterven en hallucineert en denkt terug aan zijn vader.

VIERDE UUR

Het vervolg van het gesprek met de schrijvers Tommy Wieringa, Willem Otterspeer, Roel Bentz van den Berg en A.L. Snijders over vriendschap en literaire verhalen over vriendschap.

Wim Noordhoek doet verslag van de modetentoonstelling ‘Voici Paris’ in het Gemeentemuseum in Den Haag. Over de geschiedenis van het Haute Couture, en de vertakkingen naar Nederland.

Audio

Vrijdag 26 februari

EERSTE UUR

Maarten Westerveen spreekt met historicus Graddy Boven over zijn boek ‘Piet Hein. De held van Matanzas’, dat de roemrijke carrière van een markant zeeschuimer beschrijft, die zowel in de West als in de Oost actief is geweest. Piet Hein (1577-1629) was een man van eenvoudige komaf, die via omwegen tot de hoogste regionen binnen de Nederlandse marine doordrong.

TWEEDE UUR

Bij Vrij Nederland, NRC en Groene is een nieuwe generatie recensenten aangetreden. Jeroen van Kan praat met Sebastiaan Kort (NRC), Dries Muus (Vrij Nederland) en Joost de Vries bij (De Groene Amsterdammer). Recenseren ze anders dan hun voorgangers? Vinden ze ook dat de literaire kritiek onder druk staat, zoals zoveel oudere ondergangsdenkers? Waar komt de angst voor het internet vandaan bij oudere recensenten?

DERDE UUR

Joachim Robbrecht is een jonge, uit Vlaanderen afkomstige, toneelregisseur, gefascineerd door de zoektocht van Nederlanders naar hun identiteit. Na zijn afstuderen aan de Amsterdamse regieopleiding – hij ontving de Ton Lutzprijs voor zijn afstudeervoorstelling Adam in ballingschap (2006) – is hij als theatermaker verbonden aan Frascati en begon hij aan een serie voorstellingen over deze thematiek. Op 24 januari van dit jaar, ging zijn voorstelling ‘Het Rashomon effect’ in première. Jorien van Nes onderzoekt de relatie tussen Robbrecht en zijn acteurs.

‘De ketting’
Een snoer van gedichten, opgezet door de dichter Daniël Dee, waarbij dichters op een gedicht reageren van een andere dichter door middel van een nieuw gedicht. Afl. 30. Dichteres Annemarie Estor reageert op het gedicht van schrijver, dichter en muzikant Hans Dekkers.

Audio