Cultuurjournalistiek
elke werkdag 19-22 uur zat. 08-12 uur.
Over de oude dichter A. Roland Holst bestaan veel anekdotes. Zo zou hij de roman ‘Het wassende water’ van Herman de Man hebben gerecenseerd door er slechts één ding over te schrijven. “Die De Man kent geen Nederlands. Het is niet het was en de water, maar de was en het water.” De anekdote klopt niet, zoals te lezen valt in de biografie die neerlandicus Gé Vaartjes over Herman de Man publiceerde in 1999. Wel vindt bijna iedereen nu dat De Mans boeken verre van sterk zijn. Waarom is Gé Vaartjes dan toch te gast, anno 2007, in VPRO’s De Avonden om samen met Anton de Goede over De Man te spreken? Ten eerste omdat er een brief is opgedoken van Herman de Man zoals te lezen valt in het jongste nummer van het tijdschrift De Parelduiker. Maar vooral ook omdat je verdiepen in het leven van Herman de Man (1898-1946), ooit geboren als derde kind in een arm, joods koopmansgezin in Woerden je een levensgeschiedenis oplevert die je verbijstert, verwart en ontroert. Logisch dat Martin Ros ooit vaststelde: “Deze biografie lees je met de groeiende overtuiging dat dit boek een film moet opleveren over het meeslepende, maar uiteindelijk verwoeste leven van een schrijver.” Die film kwam er niet. En Vaartjes biografie heeft inmiddels met veel andere goede boeken gemeen dat hij bijna voor niks bij De Slegte te koop is. Kijk uit, want op is op. En voor wie scenario’s schrijft: Vaartjes legde het relevante materiaal nauwgezet op een rij. Aan het werk dus!
Audio
Op 19 augustus het VPRO-televisie-Zomergasten met Alexander Rinnooy Kan gezien? Daarin zat het fragment waarin we de cultuurfilosoof George Steiner horen filosoferen over hoe het mogelijk is dat het beschaafde Europa zo desastreus kon ontsporen in de Tweede Wereldoorlog. Steiner signaleerde de totale krankzinnigheid dat iemand die overdag mensen vergaste, ’s avonds achter de piano kon gaan zitten om de muziek van Schubert te spelen. Steiner: “En kom dan niet aan met het argument dat zo iemand Schubert niet prachtig vertolkte. Want het gebeurde dat zo iemand die muziek voortreffelijk speelde!”
In De Avonden geeft acteur/regisseur Josse de Pauw zijn reactie op dit fragment waarbij hij de schrijver Armando citeert: “de schoonheid is niet pluis”. De Pauw: “Ten onrechte associëren wij schoonheid altijd met het goede. Armando heeft als geen ander gesignaleerd dat die associatie vaak onterecht is.” Aanleiding voor het gesprek dat Anton de Goede voerde met De Pauw is de muziekvoorstelling ‘Ruhe’. Voor deze voorstelling, die op 1 september in Goes zijn Nederlandse première beleeft, brengt De Pauw teksten uit het boek ”De SS-ers” van Armando en Hans Sleutelaar samen met aria’s van Franz Schubert.
Audio
We leven in en nieuwe ‘belle epoque’, zou je zeggen. Niet eerder was er zoveel tijd, geld en aandacht voor schoenen en kleren. Van vrouwen wel te verstaan. Mannen lijken voorgoed buitenspel te staan. NRC-journaliste Joyce Roodnat (1955) debuteerde in 2002 met de roman ”t Is zo weer nacht’. Maar ze onderbrak het werk aan haar nieuwe roman voor ‘Een kwestie van lef’ een ’stijlgids voor vrouwen tussen de 40 en 60+’, die op 7 september as. verschijnt. Leven, hoe doe je dat? Als vrouw van boven de 40. ‘Een kwestie van lef’ geeft adviezen over levenshouding en mentaliteit. En tips voor kleding en make-up. Maar waar het eigenlijk om draait is zelfvertrouwen. Wim Noordhoek las het boek en dacht ‘het is oorlog’. Maar wie is de vijand? Hij ging op bezoek bij Joyce Roodnat in Amsterdam.
Audio
Als je wees wordt zijn er twee reacties mogelijk, je voelt je slachtoffer, ofwel je denkt – vreemd genoeg – ‘dat het aan jou ligt’. Je loopt rond met een schuldgevoel. Je denkt dat je iets goed te maken hebt. Dat laatste overkomt Benjamin Dusarduyn, de hoofdfiguur uit ‘Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend’, de vorig jaar verschenen debuutroman van Arjen Lubach. Benjamin is de gevangene van het verleden. Maar, is dat erg? Wim Noordhoek ging op bezoek bij Arjen Lubach om te praten over deze uitzonderlijke thematiek.
Audio
tags: Arjen Lubach
Eind 2006 verscheen de bundel ‘En dat? Oneindig’ van de Nederlandse dichter Arjen Duinker en de Franse dichteres Karine Martel. Een wat raadselachtige bundel. Omdat niet vermeld staat wie wat heeft geschreven. Wel wordt vermeld dat de beide dichters elk 40 gedichten bijdroegen. De lezer ziet onmiddellijk dat de gedichten ontstaan moeten zijn uit een ingrijpende liefdesgeschiedenis. Hoe kwam dit boekje tot stand? Het is een echte coproductie. Onder grote tijdsdruk gemaakt, in verband met de komst van Karine Martel naar Poetry International in Rotterdam. Waar ze in juni 2006 met succes samen optraden.
Wim Noordhoek zocht Arjen Duinker – veel vertaald, winnaar van de VSB poëzieprijs met het grote akoestische gedicht ‘De Zon’ – op in Delft en vroeg naar het verhaal achter de bundel. Met op de achtergrond werkzaamheden aan een achtergevel vertelt Duinker over het ontstaan van deze uitzonderlijke poëtische ‘pas de deux’.
Audio
Deze zomer vinden in Ridderkerk de opnamen plaats van de nieuwe Nederlandse film ‘Bloedbroeders’, geregisseerd door Arno Dierckx. Het scenario van deze film is gebaseerd op ware gebeurtenissen die plaatsvonden in 1961: de zogenaamde Baarnse Moordzaak. Drie jongens vermoordden hun vriendje, nadat ze de jongen enkele weken op de zolder van een villa in Baarn gevangen hielden. Schrijvers van het scenario zijn Jan Bernard Bussemaker en Bert Bouma.
In Radio Cinema.nl, elke vrijdag bij De Avonden, praat Lotje IJzermans met Bussemaker en Bouma over wat er nodig is om een spraakmakende gebeurtenis uit een ver verleden om te smelten tot een eigentijds dramatisch gegeven.
Audio
De Amsterdamse fotograaf Wil van Iersel maakt in 2007 iedere week een fotoboek, in de serie ‘Everey week a new book’. Dat kan gaan over een wielercriterium in Brabant of over Beijing of Shanghai. Van Iersel maakt de digitale beelden zelf op zijn pc, verstuurt deze naar een Amerikaanse drukker om uiteindelijk via de post een kant-en-klaar boek thuis te krijgen. Ondertussen onderzoekt Van Iersel de betekenis van beeld: krijgen wij werkelijk een beter inzicht als we een portret, een landschap of een fotoboek bekijken? Anton de Goede zocht Van Iersel op in zijn fotostudio.
Audio
Het interieur van het historische amusementspaleis Aubette in Straatsburg, Frankrijk, werd in 1928 ontworpen door de Nederlandse kunstenaar Theo van Doesburg (1883-1931). Bij de viering van het tienjarig bestaan in 1938 vond men dat de beschildering van het interieur aan een opknapbeurt toe was en is het interieur in z’n geheel vervangen. Pas eind jaren tachtig is besloten tot restauratie van de door Van Doesburg tot in detail ontworpen zalen. Eind 2006 werd de restauratie van het interieur van het amusementspaleis in Straatsburg afgerond. Volgend jaar wordt de gerestaureerde Aubette opengesteld voor publiek. Met de tentoonstelling ‘Icoon van het Modernisme – Van Doesburgs Aubette’ geeft het Nederlands Architectuur Instituut in Rotterdam een beeld van een van de weinige gerealiseerde projecten van de veelzijdig kunstenaar Van Doesburg. De thematentoonstelling is van 15 juni tot en met 30 september 2007 te zien in het Nederlands Architectuurinstituut (Nai) in Rotterdam.
Kunsthistoricus Carel Blotkamp en beeldend kunstenaar Peter Struycken bezochten deze tentoonstelling. Ook komt uitvoerig de overzichtstentoonstelling van de Franse architect Le Corbusier ter sprake die eveneens in het NAi wordt gehouden en die nog tot 2 september te zien is.
Audio
Watou is een dorp in het zuidwesten van de Belgische provincie West-Vlaanderen, vlakbij de Franse grens. Een dorp dat een kleine 2000 inwoners telt. Elk jaar vindt er een internationale tentoonstelling plaats met hedendaagse beeldende kunst, poëzie en architectuur: Watou, Poëziezomer. De tentoonstelling brengt de bezoeker langs vijf a-museale locaties binnen en buiten het dorpscentrum van Watou. Dit jaar kreeg het festival een motto van de Nederlandse dichter Hans Faverey (1933-1990) mee, de versregel ‘Een lek in het zwijgen: noise -’.
Watou, Poëziezomer 2007 hanteert de versregel als metafoor voor wat binnen onze existentiële en sociale context niet gezegd kan worden maar wat zich toch laat horen als stilte, lawaai, innerlijk geruis… Verslaggever Jeroen Wielaert bezocht de tentoonstelling en deed verslag.
Audio
Stelt u zich voor: enorme aquarellen van auto- en vliegtuigwrakken in de woestijn, vastgelegd als hedendaagse vanitasstillevens. Ooit werden er verre reizen mee gemaakt en oorlogen mee uitgevochten. Nu staan ze als een schim van zichzelf in het zand.
In het Museum Henriëtte Polak in Zutphen is momenteel de tentoonstelling ‘Amerikaanse landschappen’ te zien, een selectie uit het werk van de in Amerika woonachtige Nederlandse schilder Henk Pander. Pander, geboren in 1937, woont en werkt al zo’n veertig jaar in Portland, Oregan. In het Kunsthalfuur nu het tweede deel van een gesprek dat Gijsbert van der Wal voerde met Henk Pander.
Audio
