Cultuurjournalistiek
elke werkdag 19-22 uur zat. 08-12 uur.
Programmamakers Els Duran en Lauren Verster ontdekken een nog onbekend museum. Al bij de kassa blijkt dat niets is wat het lijkt – ze raken verstrikt in een web van koffiepauzes, antwoordapparaten en geheime dossiers. Maar ondanks zoekgeraakte paperassen, onwetende telefonistes en lange wachttijden, komen ze stukje bij beetje meer te weten over het Museum voor Overbodig Beleid.
In hun documentaire ‘Serieuze Zaken’ onderzoeken Duran en Venster het bestaansrecht van Het Museum voor Overbodig Beleid. Gaandeweg vragen ze zich af wie eigenlijk de koning van de Overbodigheid is.
Audio
Dichter en performer Bart FM Droog laat al twintig jaar zien dat een poëzievoordracht spannend, ruw en onstuimig kan zijn. Jos de Jong volgt hem in zijn documentaire tijdens zijn sollicitatiegesprek voor de functie van gemeentedichter van Emmen en tijdens Gedichtendag.
Stukje bij beetje belanden we bij zijn drijfveren. Wat houdt hem gaande? Wat zet hem weer in beweging als het even genoeg is geweest? Droog spreekt over zijn jeugd, adrenaline, de oorlog en zijn gevecht tegen het zuur. Daarnaast spreken collega’s, naasten en literaire kanonnen over Bart FM Droog.
Audio
Op 15 januari jl. overleed op 92-jarige leeftijd de beeldhouwer Carel Kneulman. Bij wijze van in memoriam een herhaling van het interview dat Gijsbert van der Wal drie jaar geleden met hem had, op bezoek in zijn woonplaats, het Drentse dorp Darp. Carel Kneulman maakte onder andere het Gerrit van der Veen-monument in Amsterdam, het beeld De Europeanen, dat vroeger op het Museumplein stond, maar ook het Lieverdje op het Spui, dat hij liefkozend ‘mijn tuinkabouter’ noemde.
Gijsbert van der Wal in gesprek met Carel Kneulman.
Audio
De journaliste Tracy Metz verbleef een jaar in Harvard om de Amerikaanse manier van bouwen en stedenplannen te bestuderen. Daar kwam een verrassend boekje uit: ‘Op de grond. Observaties vanuit Harvard.’ Haar verblijf in Harvard was een zogenaamd Loeb-fellowship, genoemd naar John Loeb – een bankier die in de jaren 1960 meende dat de crisis van de afstervende Amerikaanse steden bestudeerd moest worden. En nog steeds nodigt Harvard elk jaar tien mensen uit de praktijk uit voor studie en bijscholing.
Pas na haar vertrek brak de Amerikaanse ‘kredietcrisis’ uit, maar haar bevindingen geven daar veel achtergronden bij. Zo zijn de huizenprijzen in de Verenigde Staten in de afgelopen twintig jaar verdrievoudigd.
De Amerikaanse Tracy Metz (1954) groeide op in Pasadena (Los Angeles) en woont al geruime tijd in Nederland.
Wim Noordhoek in gesprek met Tracy Metz op het nieuwe station van Leiden.
Audio
Kunstboekenhandelaar en -uitgever George Wittenborn (1905-1974) was een voor het Nazisme gevluchte Duitser die in de jaren dertig in New York neerstreek, net als veel andere Europese kunstenaars, architecten en kunsthandelaren. Hij richtte een kunstboekenwinkel op – en later een uitgeverij – die het epicentrum van de New Yorkse kunstscene van de jaren veertig, vijftig en zestig zou worden. Vanaf 1944 hield hij een gastenboek bij, waarin hij kunstenaars vroeg een tekening, afdruk, collage of foto van hun handen te maken. Hieronder bevonden zich onder andere Max Ernst, Asger Jorn, Franz Kline, Man Ray, Andy Warhol, Joan Miró en Le Corbusier.
Dit unieke document is onlangs aangevuld met ‘handtekeningen’ van tientallen nu levende kunstenaars en uitgebracht onder de titel ‘Artists’ handbook – George Wittenborn’s Guestbook with 21st Century Additions’ door de Belgische uitgeverij Ludion. Het boek werd samengesteld door Ronny van de Velde en van begeleidende teksten voorzien door Jan Ceuleers. Tegelijkertijd is er in het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent de tentoonstelling ‘Hands of art’ te zien.
Anton de Goede spreekt met beeldend kunstenaar Berend Strik in zijn Amsterdamse atelier. Strik is één van de kunstenaars van wie werk is opgenomen in deze handenverzameling.
In de uitzending van woensdagavond sprak Anton de Goede met Jan Ceuleers. Dit interview kunt u ook beluisteren op deze pagina.
Berend Strik: Audio
Jan Ceuleers: Audio
Fotograferen is niet het vastleggen van wat je ziet, maar het vastleggen van wat het oog normaal niet ziet. Bedenken wat er op een foto moet komen; de innerlijke aanschouwing vast leggen, dát is van belang volgens fotografe Sofie van Dam.
In haar documentaire ‘Zien met je ogen dicht’ wil ze de ogen van de zienden openen voor de wereld van de niet zienden; de blinden. Volgens haar ‘maken’ zij de hele dag door geweldige foto’s. Van Dam stelt zichzelf in de documentaire de vraag welke rol het kijken, of het vermogen om te kunnen kijken, speelt bij de beoordeling van de wereld om ons heen.
Ze spreekt hierover met de blinde pianist Bert van den Brink en fotograaf Hannes Wallrafen, die enige jaren geleden blind werd en zich nu manifesteert als geluidskunstenaar.
Sofie van Dam studeerde vorig jaar af aan de Haagse Kunstacademie met een project over blinden en het niet kunnen zien, en won onlangs de fotoprijs van het tijdschrift Elle.
Audio
In de tentoonstelling ‘De koers van de stad’ in het Amsterdamse architectuurcentrum ARCAM wordt aandacht besteed aan stedebouwkundige ontwikkelingen op de langere termijn, die voor de inwoners van de stad vaak niet goed zichtbaar zijn. Deze plannen worden beïnvloed door grote evenementen die de Amsterdam graag wil organiseren, zoals het cultuurproject Amsterdam Water Republic (2010), de start van de Giro d’Italia (2010), het Wereldkampioenschap Voetbal (2018) en de Olympische Spelen (2028)?
Anton de Goede in gesprek met Maaike Behm van het ARCAM en historicus Fred Spier van het Instituut voor Interdisciplinaire Studies van de Universiteit van Amsterdam over deze tentoontstelling en de toekomst van Amsterdam.
Audio
De galeriehouders van Art & Project, dat bestond van 1968 tot 2001, legden in die jaren een enorme kunstverzameling aan. Het Rijksmuseum Twenthe in Enschede kwam onlangs in het bezit van duizend werken uit die collectie en is bezig deze te ontsluiten en catologiseren. Daarnaast toont het museum delen van de collectie in wisselende tentoonstellingen. Vanaf 8 december tot en met 9 maart worden werken van Emo Verkerk tentoongesteld. Verkerk (1955) werd bekend door zijn portretten van schrijvers en kunstenaars en schilderde later ook landschappen, waarbij hij steeds verschillende materialen en technieken met elkaar mengt.
Kunsthistoricus Carel Blotkamp en beeldend kunstenaar Peter Struycken bezoeken samen het Rijksmuseum Twenthe in Enschede.
Op zondag 24 februari geeft Emo Verkerk een lezing over de tentoonstelling.
Audio
Afbeeldingen (klik om te vergroten):
In deze documentaire praat schrijver en amateurvoetballer Jan van Mersbergen met drie auteurs op een plek die bij hun sport past. De overeenkomst tussen schrijven en sporten is dat beiden iets kunnen vertellen over je persoonlijkheid. Met zijn werk laat de schrijver iets van zichzelf zien, verpakt in een boek. Maar wat kan het sporten laten zien van de schrijver?
Gerbrand Bakker, auteur van ‘Boven is het stil’, heeft op niveau geschaatst. Hermine Landvreugd, bekend van ‘Het zilveren theeëi’, is een aantal keer per week in de boksschool te vinden. Toneel- en romanschrijfster Esther Gerritsen heeft gevoetbald, maar wil dat nooit meer doen. Uit de manier waarop deze schrijvers met hun sport bezig zijn komt een verrassend beeld van hun schrijven naar voren.
Audio
Jan de Hond promoveerde op zijn onderzoek naar het negentiende eeuwse Nederlandse oriëntalisme. In het boek ‘Verlangen naar het Oosten, oriëntalisme in de Nederlandse cultuur, ca 1800-1920’ beschrijft hij hoe er in de 19e eeuw een enorme belangstelling bestond voor de Islamitische wereld rond de Middellandse Zee. Predikanten, en in hun kielzog de eerste toeristen, bezochten Bijbelse plekken in Palestina. Beeldende kunstenaars, schrijvers en dichter lieten zich inspireren door deze wereld.
De Hond zocht naar het antwoord op de vraag waarom men zo gebiologeerd was door het oosten, en hoe verbeeldden zij die wereld? Hij doet dit aan de hand van reisverhalen, poëzie, literatuur, theater, Bijbelillustraties, schilderkunst, toegepaste kunst en architectuur.
Ger Jochems in gesprek met Jan de Hond.
Audio
