Sopraan en stemkunstenares Claron McFadden en glamourcabaretier Sven Ratzke trekken als revuegezelschap rond met de theatervoorstelling Ich habe den Dreigroschenblues. Het is een ode aan Kurt Weill en Bertold Brecht. Het componisten- en schrijversduo schreef ongeveer een eeuw geleden de Dreigrosschenoper, en haalde daarmee vele theaterwetten overhoop. En passant vonden ze nieuwe genres uit. Botte Jellema bezoekt de try out van de nieuwe voorstelling van Ratzke en McFadden.

Dichter en bloemlezer Daniël Dee debuteert als schrijver met de verhalenbundel Vrouwen en ik eerst. Het boek bevat verhalen over wereldvreemde mannen die niks willen en niet weten hoe mee te draaien in de maatschappij. Er gebeurt ogenschijnlijk niets in de verhalen, slechts onaangepaste wansmaak voert de boventoon. Anton de Goede spreekt met Daniël Dee over diens bundel Vrouwen en ik eerst.

Audio

Beeldend kunstenaar Rik Smits is nog maar een jaar afgestudeerd aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, maar heeft nu al zijn eerste solotentoonstelling bij Galerie Ron Mandos in Amsterdam: Above the Clouds. Smits tekent met potlood en maakt uitsluitend tekeningen van dystopische stadsgezichten. En van de zeppelin: “Mijn werk bestaat uit een postmoderne utopie waarin religie en kapitalisme een duel aangaan”. Catherine van Campen spreekt met Rik Smits over zijn tekeningen van denkbeeldige steden.

Nergens veranderen op dit moment steden zo snel als in Azië. De traditionele stadsdorpen met hun eigen gemeenschapsvormen worden vervangen door op Westerse ideeën gebaseerde woontorens. Het Nederlandse architectenbureau MVRDV onderzocht de veranderingen in negen verschillende Aziatische steden, en komt in zijn boek The Vertical Village met een plan om de traditionele Aziatische buurtleven te huizen in driedimensionale omgeving. Botte Jellema praat met auteur en architect Winy Maas.

Audio

Vanaf vandaag is bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam de overzichtstentoonstelling The Printed Book te zien. Als een canon van de westerse boekvormgeving laat deze overzichtstentoonstelling het gedrukte boek in al zijn verschijningsvormen zien: als wegwerppocket en prestigeboek, als ‘machine à lire’ en beeldboek, en als naslagwerk en kunstwerk. Het gedrukte boek lijkt meer en meer een statement tegenover het e-book te worden. Er zijn beroemde werken van drukkers als Aldus Manutius en Christoffel Plantijn, maar ook werk van moderne ontwerpers en kunstenaars als Léger en El Lissitzky. Jeroen van Kan spreekt met Mathieu Lommen en Adriaan Plam, beiden conservator.

In Argentinië dreigt de bandoneon in de vergetelheid te raken. De oude muziekinstrumenten vergaan en er worden nog weinig nieuwe bandoneons gemaakt. De film El sonido del Bandoneon laat de strijd zien om het instrument levend te houden. Eén van de bekendste bandoneonspelers van Argentinië, Néstor Marconi, wordt gevolgd tijdens de repetities en concerten in Buenos Aires, net als Daniel Vedia die lesgeeft aan arme studenten op het platteland van Argentinië. De film ging tijdens het IDFA in première en draait vanaf morgen in de filmtheaters. Sarina Vitta spreekt met regisseur Jiska Rickels over haar documentaire El sonido del Bandoneon.

Audio

A.L. Snijders belt een ‘zeer kort verhaal’ door.

Victor Schiferli debuteerde twaalf jaar geleden als dichter met de bundel Aan een open raam, die werd genomineerd voor de C. Buddingh-prijs, waarna de bundels Verdwenen obers en Toespraak in een struik volgden. Nu debuteert hij als romancier met Dromen van Schalkwijk, een boek over vriendschap, over opgroeien in de nieuwbouw van de jaren zeventig en over de popmuziek van de jaren tachtig. Jeroen van Kan praat met hem over zijn romandebuut.

Audio

A Perfect Day is een collectie van beeldkunst in de vorm van tekeningen met tekst, met observaties, gedachten en ideeën over het leven die grappig, scherpzinnig, poëtisch en ironisch zijn. De tentoonstelling is van 10 tot 24 februari te zien in de Westergasfabriek in Amsterdam. Met werk van onder anderen Dan Perjovschi, Simon Evans en Dave Eggers; en Nederlandse bijdragen van o.a. Gummbah, Koen Taselaar, Jan Rothuizen en Jeroen de Leijer. Een van de organisatoren is illustrator en cartoonist Paul Faassen. Floortje Smit spreekt met hem bij de opbouw van de tentoonstelling.

De schrijver en dichter Paul Gellings krijgt een wetenschappelijke Franse onderscheiding voor de manier waarop hij de afgelopen veertig jaar de Franse taal en cultuur voor het voetlicht heeft gebracht. Hij heeft onder meer gedichten van Rutger Kopland in het Frans vertaald en gepubliceerd. Verder schreef hij een wetenschappelijk werk over de Franse schrijver Patrick Modiano, waarop hij in Leiden promoveerde, en publiceert hij geregeld gedichten, artikelen en vertalingen in Franse tijdschriften. Maarten Westerveen zocht Gellings op in Zwolle en vroeg hem welk plaats de Nederlandse literatuur in Frankrijk inneemt.

Audio

Het oeuvre van Henk Visch kent vele gedaanten. Het gaat van heel figuratief naar heel abstract, van open en constructiegericht naar monolithisch en compact. Toch is het oeuvre heel homogeen. Zijn beelden, zo zegt hij zelf, zijn als een echo van de werkelijkheid. In Kunsthal KAdE in Amersfoort is nu een grote solotentoonstelling van beeldend kunstenaar Henk Visch te zien. Voor het eerst is er een representatieve collectie sculpturen uit alle perioden in het oeuvre – dat zo’n 35 jaar omspant – bijeen gebracht. Anton de Goede maakte met Henk Visch een rondgang langs de tentoonstelling.

Dichter, illustrator en kinderboekenschrijver Ted van Lieshout zet een grote stap. Voor zijn eerste boek voor volwassenen heeft een controversieel onderwerp ter hand genomen. In zijn roman Mijn Meneer beschrijft hij een ingrijpende gebeurtenis uit zijn jeugd, de omgang met een pedofiele man. Voor de documentaire Ik zal uw naam niet noemen liet hij regisseur Arno Kranenborg toe tijdens de moeizame productie van het boek en zijn discussies met familie en vrienden. Lotje IJzermans praat met Arno Kranenborg over de documentaire die na De Avonden, om 23.00 uur, op Nederland 2 wordt uitgezonden.

Audio

Het is morgen tweehonderd jaar geleden dat Charles Dickens werd geboren, schepper van klassiekers als The Pickwick Papers, Oliver Twist, A Christmas Carol en Great Expectations. Die verjaardag wordt in Engeland groots gevierd (hoewel het huis waar de schrijver woonde uitgerekend dit jaar dicht zal zijn wegens renovatie), maar ook in de lage landen kent Dickens een trouwe schare bewonderaars, verenigd in de Dickens Fellowship. Jeroen van Kan praat met leden van de Haarlemse afdeling, opgericht in 1956 door Nederlands meest prominente Dickensiaan: Godfried Bomans.

Voor de Rotterdamse beeldend kunstenaar Jeroen Jongeleen begint en eindigt een werk vaak op straat. Al zo’n twintig jaar beplakt, beschildert en verandert hij de stad en gebruikt hij gevonden voorwerpen als basis voor nieuwe kunst. Zijn laatste werk bestaat uit bij het straatvuil gevonden verweesde IKEA-kastjes, die Jongeleen bewerkte met teksten van blogs als GeenStijl en FOK.nl. Emmie Kollau loopt met hem rond in Amsterdam om over de straat als expositieruimte te praten. Daarna volgt ze hem bij het inrichten van zijn expositie No Style, reflections of public statements on art in Upstream Gallery, eveneens in Amsterdam. Hoe ervaart hij het contrast met de straat?

Audio

Cesare Pavese (1908-1950) geldt als een van de belangrijkste Italiaanse schrijvers van de vorige eeuw. Vrijwel al zijn boeken zijn intussen in het Nederlands vertaald, waaronder het prachtige dagboek, Leven als ambacht. Een van zijn romans bleef tot op heden onbekend in Nederland: Het grote vuur. Het is een boek dat hij schreef samen met schrijfster Bianca Garufi, en gaat over de relatie tussen Giovanni en Silvia. Jeroen van Kan praat met de vertalers Evalien Rauws en Luc de Rooy.

Audio

Kan een Nederlander nog iets nieuws ontdekken aan een landschapsschilderij? Maarten Westerveen gaat met die vraag langs bij het Gemeentemuseum in Den Haag en spreekt met Hans Jansen, conservator van het museum waar zojuist een tentoonstelling van Willem Maris (1844-1910) is geopend. Maris wordt gezien als één van de belangrijkste vertolkers van de Haagse School. En de enige die echt impressionistisch werkte, met felle kleuren en een los penseel.

Schilderes Jantien Jongsma baarde eerder opzien met haar Plattegrond van middelbare leeftijd. Nieuw werk van Jongsma is te zien in Museum Belvèdere in Heerenveen. In een alternatieve Elfstedentocht toont ze een getekende routekaart van haar leven, met als beeldbronnen volkskunst, historische kaarten en anderszins informele tekenkunst. Wim Noordhoek maakte met Jantien Jongsma een rondgang langs Harlingen-Amsterdam, een roman in tekeningen.

Audio

Ester Naomi Perquin belt een kort prozafragment door.

Het fotoboek Oeverlangen aan de Maas is het resultaat van de vele mijmertochten die John Lambrichts de afgelopen drie jaar maakte langs beide zijden van de snel veranderende Grensmaas. De foto’s vormen een ode aan de rivier en aan de geboortegrond van de omwonenden. Pacal Panis schreef er teksten bij. Het boek houdt een sfeer vast die aan het verdwijnen is of het roept die juist weer op. Maarten Westerveen maakte met fotograaf John Lambrichts een rit langs zowel de Belgische als Nederlandse zijde van de Maas.

Audio

De Nederlandse architect Hendrik Wijdeveld (1885-1987) wordt wel vergeleken met groter zieners als Frank Lloyd Wright en Le Corbusier. Hij ontwierp bijvoorbeeld een schacht van twintig kilometer naar het middelpunt van de aarde, maakte een plan voor de herbebossing van Nederland en ontwierp een nieuwe stadswijk met volkstheater in het Vondelpark. De theatervoorstelling Boven de stof duikt in de utopische wereld van Wijdeveld. Botte Jellema spreekt met regisseur Pieter van Terheijden en auteur Oscar Wyers.

Deze winter verscheen de bundel Eindelijk sneeuw waarin Arjan Peters, literair criticus van de Volkskrant, winterse verhalen, herinneringen en beschouwingen presenteert over bijvoorbeeld de Amsterdamse stadsgezichten van Willem Witsen, de tranen van mevrouw Dickens en het tragische einde van Robert Walser. Anton de Goede ging bij Arjan Peters langs om over Eindelijk sneeuw te praten.

Audio

Drie blanke jongetjes worden beroofd van hun mobieltje door een paar allochtone kinderen. Naar aanleiding van een krantenbericht onderzoekt de Zweedse regisseur Ruben Östlund de rol van huidskleur in diens provocerende film Play, die te zien is tijdens het International Film Festival Rotterdam. Eerder onderzocht hij met Involuntary (2008) al hoe groepsdruk werkt, zonder zich daar vanaf te maken met makkelijke antwoorden. Floortje Smit had een ontmoeting met Ruben Östlund.

Fotograaf Robin Utrecht is een van de fotografen die de wacht krijgt aangezegd bij het ANP, nu daar wordt gereorganiseerd. Utrecht reisde voor het ANP de hele wereld rond; zo was hij recent met de koninklijke familie mee bij het staatsbezoek in het het Midden-Oosten. Naast zijn werk voor het ANP heeft hij een goed lopende studio, maar voor nieuwsfotografen die aan het begin van hun carrière staan wordt het een stuk lastiger om rond te komen, verwacht hij. Botte Jellema praat met Robin Utrecht over zijn werk en de toekomst van de nieuwsfotografie.

Audio

De longlist voor de Europese Literatuurprijs 2012 is bekend. Op die lijst staan onder meer Alsof het voorbij is van Julian Barnes (vertaald door Ronald Vlek), Een noodlottig diner van Ismail Kadare (vertaald door Roel Schuyt) en Vader van Karl Ove Knausgård (vertaald door Marianne Molenaar). Jeroen van Kan neemt de lijst door met Maarten Asscher, een van de initiatiefnemers van de prijs.

Bijna ieder tienermeisje hunkert naar liefde en bijna ieder tienermeisje is onzeker. En als je niet aan het ideale vrouwbeeld voldoet en wel een veeleisende moeder hebt, wordt het er niet makkelijker op. De film Lena schetst een portret van een meisje dat hard moet vechten voor haar geluk. Sarina Vitta spreekt met de Belgische regisseur Christophe van Rompaey over zijn tweede speelfilm Lena, die voor het International Film Festival Rotterdam werd geselecteerd.

Audio

A.L. Snijders belt een ‘zeer kort verhaal’ door.

De nieuwe bundel van dichteres Annemarie Estor is een eigentijdse mythe in dichtvorm. In een duivels ritme wordt de liefdesgeschiedenis tussen de sater Izem en een jonge vrouw beschreven. Izem – half mens, half dier, half aards, half hemels – bezit bovenaardse charmes waarmee hij haar volledig in zijn macht krijgt. Jeroen van Kan praat met Annemarie Estor over haar bundel De oksels van de bok.

Audio

Muziekliefhebbers kunnen haar muziek niet goed typeren. Is het jazz, folk, blues, soul, of toch gewoon pop? De Britse singer-songwriter Liz Green is in elk geval geen doorsnee ‘meisje met gitaar’. Met een wonderlijk hese stem zingt ze kleine bescheiden liedjes. Eind vorig jaar verscheen haar debuut O, Devotion!. Muziekblad Mojo riep haar vorig jaar uit tot ‘Best New Act’. Laura Stek sprak met Green voorafgaande aan een kort optreden in een Amsterdamse platenzaak.

Het begon met een eenvoudig idee, toen Matthijs van der Ven de biografie van Bob Dylan las: Nederlandse muzikanten laten vertellen over hun invloeden. Over opvoeding, de eerste platen die ze kochten, coverbandjes waarin ze speelden. Het is inmiddels een enorm project geworden, met concerten, filmpjes, een cd, een website en nu ook een boek. Van der Vens eigen selectie van singers & songwriters komt aan bod, allen behorend tot de top van de Nederlandse alternatieve muziekwereld. Van Anne Soldaat, Ralph Mulder, Marike Jager, Jelle Paulusma tot Lucky Fonz III. Botte Jellema spreekt met Matthijs van der Ven over het project en gelijknamige boek Onder invloed.

Audio

I.M. Doeschka Meijsing (1947-2012)
In haar woonplaats Amsterdam is gisteravond de schrijfster Doeschka Meijsing overleden. Ze werd 64 jaar. Doeschka Meijsing schreef vele verhalen, gedichten, essays en romans. Ze debuteerde in 1974 met De hanen en andere verhalen. Voor haar laatste boek, de roman Over de liefde (2008), won Meijsing de AKO Literatuurprijs en de F. Bordewijkprijs. Tom van Deel, destijds redacteur van De Revisor, het blad waar zij vroeger vaak in schreef, haalt herinneringen op.

Een terugkerende discussie, in Nederland, is de hoofddoekkwestie. Op het International Film Festival Rotterdam gaat de speelfilm En op ’n goede dag in première, waarin een Marokkaans stel wordt geconfronteerd met een omstreden wet over het verbod op het dragen van hoofddoeken. De vrouw bedenkt een totaal onverwachte oplossing om de wet te omzeilen. Catherine van Campen spreekt met documentairemaker Heddy Honigmann over de speelfilm En op ’n goede dag.

Audio

Drie jongens in de Ardennen: hun zomer wordt een sprookjesachtig avontuur zonder ouders, zonder geld en op zeker moment ook zonder dak boven hun hoofd. De film ‘Les géants’ is een cinemascope gedraaide en poëtische vertelling in de geest van Mark Twain. Floortje Smit spreekt met de Belgische acteur en regisseur Bouli Lanners over de film die voor het International Film Festival Rotterdam werd geselecteerd.

In het Stadsmuseum Woerden opende afgelopen weekend de tentoonstelling ‘Uit goed hout gesneden’, met werk van zeven Nederlandse kunstenaars die houtsneden maken. Gijsbert van der Wal gaat in Enschede op atelierbezoek bij een van hen, de grafica Elsbeth Cochius. Behalve met haar eigen werk houdt Cochius zich ook bezig met de promotie van de grafische kunsten in het algemeen: jaarlijks geeft ze een grafiekkalender uit met originele prenten van collega-grafici.

Audio

Ester Naomi Perquin belt een kort prozafragment door.

De geschiedenis is een onuitputtelijke bron van inspiratie voor schrijvers. Hoe vrij voelt een door de wol geverfd auteur van biografieën zoals Annejet van der Zijl (bekend van onder meer Jagtlust en Sonny Boy) zich om de geschiedenis naar haar hand te zetten? En hoe verdiepte Said el Haji zich voor zijn nieuwe roman De aankondiging in het Mekka van vóór het ontstaan van de islam? Op Writers Unlimited voerden Jeroen van Kan en Lotje IJzermans een gesprek met de schrijvers Annejet van der Zijl en Said el Haji over de geschiedenis als leidraad en inspiratiebron voor het schrijven.

Audio

Het dansduo Drew Jacoby en Rubinald Pronk stelt zich ten doel om een vernieuwende fusion van dans, visuele kunst en fashion te presenteren. Drew Jacoby The Dance Goddess en Rubinald Pronk Holland’s Sexiest Ballet Dancer Ever zijn nu op het Holland Dance Festival te zien. Laura Stek praat met Rubinald Pronk over de choreografieën van Jacoby&Pronk.

Oud-danseres, NRC-dansrecensent en festivalganger Ine Rietstap staat stil bij de twee dansers en choreografen die de afgelopen week van ons heengingen: Ton Lutgerink (1946-2012) en Rudi van Dantzig (1933-2012).

Tussendoor is er muziek van zangeres Sonja van Hamel , die een akoestisch optredens zal verzorgen. Van Hamel studeerde aan de Rietveld-academie en bracht afgelopen jaar haar album Transcendental Man uit. Haar optredens zijn een concept dat ze ‘Draw Clips’ noemt. De nummers zijn geïllustreerd met haar eigen tekeningen, die bewegen en meegaan met de muziek. Het resultaat is een real time live video, die te zien is op een scherm achter de band.

Audio

Alida Dors ontwikkelde zich in de afgelopen tien jaar van een hiphopdanseres naar een choreograaf van nieuwe bewegingsstijlen. In Den Haag geeft ze een workshop die is toegepast op de voorstelling Living apart Together, die ook te zien is tijdens het Holland Dance Festival. Ook de Braziliaan Samir Calixto biedt ‘masterclasses’. Hij heeft een meer klassieke achtergrond en ontwikkelde zich zowel als autodidact als door de samenwerking met de vele choreografen die hij in Europa ontmoette. Botte Jellema praat met de twee choreografen over (onder meer) de workshops die ze geven.
De samenwerking tussen choreograaf Conny Janssen en Codarts Rotterdam krijgt een vervolg met de voorstellingMeer ruis. Ze selecteerde voor deze voorstelling tien jonge, eigenzinnige dansers die met elkaar een spannende afspiegeling van de maatschappij vormen. Laura Steek vraagt aan Conny Janssen wat deze nieuwe generatie dansers onderscheidend maakt. Welke danstaal spreken zij? Welke energie moet er vanuit gaan?

Audio

In het werk van de Libanese journalist, vertaalster en dichteres Joumana Haddad breekt ze een lans voor de seksuele bevrijding van de Arabische vrouw – maar veroordeelt ze ook westerse clichébeelden. Op Writers Unlimited sprak Jeroen van Kan met haar over het schrijven over seks, de verkrampte reacties van (sommige) mannen en hun ‘je m’en fou’-houding ten opzichte van conservatieve lezers.

In de film ‘Nick’ volgen we de intelligente en grillige Nick die als chef-kok in een restaurant werkt. Hij worstelt met het leven dat hij leidt. Als hij door zijn vriendin aan de kant is gezet en op zijn werk ontslagen, besluit hij op zoek te gaan naar truffels in Kroatië. In de uitgestrekte Kroatische bossen komt hij tot rust in een onverwachtse ontmoeting. Sarina Vitta gaat in gesprek met regisseur Fow Pyng Hu n.a.v. zijn derde speelfilm ‘Nick’ die tijdens het International Film Festival Rotterdam in première gaat.

Audio

Vanavond wordt bekend gemaakt aan welke dichter de VSB Poëzieprijs 2012 zal worden toegekend, de prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel van het afgelopen jaar. Tijdens Writers Unlimited voerde Jeroen van Kan een gesprek met alle genomineerde dichters: Peter Ghyssaert, Jan Lauwereyns, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter. In De Avonden wordt na afloop van het gesprek de winnaar van de VSB Poëzieprijs 2012 bekendgemaakt.

Thomas Verbogt belt een kort verhaal door.

Audio

“Het wordt zo een postmoderne hutspot, hipdoenerij van museumbobo’s.” Dat zei SP-tweedekamerlid Jan Marijnissen drie jaar geleden over de plannen voor het Nationaal Historisch Museum. Hij vond dat de directeuren er een potje van maakten. Marijnissen was een van de initiatiefnemers van het NHM. De huidige staatssecretaris van Cultuur heeft een streep door de plannen gezet en de organisatie is begin deze maand ontmanteld. Documentairemaker Michiel van Erp heeft drie jaar lang de ontwikkelingen gefilmd en later op deze avond wordt zijn film in Het Uur Van De Wolf uitgezonden. Botte Jellema praat met Van Erp over Postmoderne Hutspot.

(Exhibiting) Baroque Bodies is een multidisciplinair festival in De brakke grond in Amsterdam, geïnspireerd op het decadente maar tragische leven van de zeventiende-eeuwse libertijn John Wilmot, the Earl of Rochester. Hij was dichter, pornograaf, intellectueel en hofnar aan het hof van Charles II. Rochester was een spiegel van de obsessies van zijn tijd: erotiek, lust, atheïsme, wetenschap, lichamelijkheid, theatraliteit, transgressie en barokke sensualiteit. Maar is de decadente, bandeloze wereld van Rochester niet in verregaande mate ook onze wereld? Katharina Smets spreekt met Inger Leemans, hoogleraar in de cultuurgeschiedenis aan de VU Amsterdam, en Stef Lernous, regisseur van theatergezelschap Abattoir Fermé, over het festivalthema waarbij theatermakers, performers, beeldend kunstenaars, muzikanten en schrijvers de (on)gelijkenissen opzoeken.

Audio

Africa at the Tropenmuseum is het derde deel in een serie van tien boeken, die elk een deel van de vaste collectie van het Tropenmuseum belichten in woord en beeld. Welke verhalen gaan er schuil achter de voorwerpen, welke rol speelden ze in de toenmalige samenleving en hoe werden ze verzameld en gepresenteerd? Anton de Goede ging op bezoek bij het museum waar Paul Faber, conservator sinds 1997, hem stukken uit de Afrikaanse collectie toont.

De poëtische film I’m Still Alive vertelt het verhaal van Jadwiga Kubis Waslicka (1919), een oude Poolse dame. Armoede, katholicisme, communisme en fascisme hebben haar opgejaagd door Polen, Duitsland, Engeland en Nederland. Op hoge leeftijd keert ze uiteindelijk terug naar haar moederland. In Warschau, haar geboortestad, voert ze een eenzame strijd tegen het verval van haar lichaam. Filmmaker Peter van Houten volgde haar elf jaar lang met zijn camera. Lotje IJzermans praat met hem over de film I’m Still Alive, die voor het International Rotterdam Film Festival 2012 werd geselecteerd.

Audio

De Vlaamse striptekenares Inge Heremans, oftewel Inge Liesbeth Alfonsina Heremans (ILAH), oogst sinds midden jaren negentig succes met het stripfiguurtje Cordelia. Haar strip Cordelia is te lezen in De Morgen. Hierin neemt ze vooral de vaak moeizame verhouding tussen mannen en vrouwen op de hak. Op Writers Unlimited sprak Lotje IJzermans met ILAH over de taboes die ze met haar strip Cordelia doorbreekt.

Niet vaak leidt de verschijning van een film tot discussies over het feministische gehalte ervan. Wel bij de nieuwe film The Girl with the Dragon Tattoo van regisseur David Fincher, de Amerikaanse verfilming van Stieg Larsson’s bestseller Mannen die vrouwen haten. Het vrouwelijke personage in de film, hacker, goth en wraakzuchtig verkrachtingsslachtoffer Lisbeth Salander, gespeeld door Rooney Mara is op geen enkele manier vergelijkbaar met de vaak zo stereotype vrouwenrollen in andere films. Maar waarom is zij nog steeds een uitzondering, vraagt filmrecensent Ronald Rovers zich af. En waarom zijn er zelden ‘normale’ vrouwen met diepgang in Hollywoodfilms te zien? Emmie Kollau praat met Ronald Rovers en Maryn Wilkinson, die promoveert op genderrepresentatie in films aan de UvA, over vrouwen in films.

Audio

Arnon Grunberg leest – waar ook ter wereld – zijn wekelijkse kroniek voor.

Kopano Matlwa is de rijzende ster van de Zuid-Afrikaanse literatuur en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de ‘coconut-generatie’: jongeren die moeten laveren tussen hun zwarte afkomst en deelname aan de blanke maatschappij. Coconut is ook de titel van haar eerste roman, die gaat over de zoektocht van zwarte Zuid-Afrikanen naar hun nieuwe identiteit in de post-apartheid samenleving. Op Writers Unlimited sprak Tjitske Mussche met Kopano Matlwa. Kunnen we leren van de geschiedenis of is de mensheid gedoemd altijd dezelfde fouten te blijven herhalen? Bracht de Waarheid- en Verzoeningscommissie in Zuid-Afrika de verzoening dichterbij of juist wrok en verdeeldheid?

Audio

Bejan Matur is een Turkse dichteres en schrijfster van Koerdische afkomst. Als columniste van de Engelstalige krant Zaman schrijft Matur regelmatig over de Koerdische kwestie. In een gesprek met Jeroen van Kan vertelt Bejan Matur over haar werk, haar politieke stellingname en haar literair engagement.

Rodaan Al Galidi werd geboren in een klein dorpje in Irak. Na zijn studie ontvluchtte hij in 1992 zijn land. In 1998 kwam hij als asielzoeker in Nederland terecht. Inmiddels zijn er vijf dichtbundels, vier romans en drie boeken met columns van hem verschenen. Chika Unigwe is een Belgische schrijfster van Nigeriaanse afkomst. Behalve romans schrijft ze ook poëzie, kinderboeken, educatieve boeken en korte verhalen. Maarten Westerveen praat met de twee auteurs over het schrijven in je tweede taal.

De Arabische Lente maakt warme gevoelens los in Nederland. Misschien verlangen we heimelijk ook wel naar een Nederlandse Lente. Hoe zou Nederland er na zo’n lente uit moeten zien? Actrice en schrijfster Nazmiye Oral en schrijver Kader Abdollah vertellen het aan Jeroen van Kan.

Audio

Hadjar Benmiloud heeft een Nederlandse moeder en een Algerijnse vader. Sinds 2008 is ze vaste columniste van het dagblad Metro. Haar bravoure en arrogante houding leverden haar naast lof ook doodsbedreigingen op. In hoeverre heeft dat haar schrijven beïnvloed? Maarten Westerveen vraagt het haar.

Hoe kan het gebeuren dat de ooit zo optimistische leiders in Afrika, na de onafhankelijkheid van hun landen, stuk voor stuk dictators werden? Jeroen van Kan praat erover met de Egyptische journaliste en schrijfster Mansoura El Eldin. Ze nam deel aan de Twitterrevolutie op het Tahrirplein in Caïro en ze deed er verslag van in The New York Times.

Ghalia Benali groeide op in Tunesië. Ze zingt, acteert, schrijft, danst en is beeldend kunstenaar. Met haar huidige theatertour brengt ze een hommage aan de grote Oum Kalthoum, de in 1975 overleden Egyptische zangeres staat vandaag de dag nog steeds bekend als de stem van de Arabische wereld. Ghalia Benali vertolkt enkele liederen van Oum Kalthoum, en legt aan Maarten Westerveen uit wat haar muziek zo bijzonder maakt.

Audio

Als de vader van Wilfried overlijdt, weet hij niet waar hij hem moet begraven. De familie van zijn moeder weigert hem in het familiegraf waarop Wilfried besluit zijn vader een laatste rustplaats te geven in diens vaderland Libanon. Tijdens zijn zoektocht naar een rustplaats voor zijn vader in het door oorlog getekende land maakt Wilfried vrienden en hoort verhalen over oorlog en haat. Wilfried wordt gespeeld door Gouden kalf winnaar Nasrdin Dchar. Voor Kust (oorspronkelijke titel: Littoral) ontving Wajdi Mouawad in 2005 de prestigieuze Prix Molière als beste Franstalige auteur. Die prijs weigerde hij als protest tegen de onverschilligheid van theaterdirecteuren en intendanten tegenover actuele theaterteksten. Botte Jellema spreekt de makers van de voorstelling van het Ro Theater.

Kunstschrift, een tweemaandelijks verschijnend tijdschrift over kunst en kunstgeschiedenis, besteedt in het nieuwe nummer ruim aandacht aan negentiende-eeuwse Duitse kunst, die niet lang geleden lelijk werd gevonden, en zelfs ‘fout’ werd genoemd, maar die zowaar weer in de belangstelling staat. Gedoeld wordt op namen als Anselm Feuerbach, Arnold Böcklin, Max Klinger, Franz von Stuck. Henk van Os maakte in 1973 voor het eerst een tentoonstelling van bedoelde soort kunst in het Groninger Museum en werd toen voor idioot uitgemaakt en erger. Wie of wat bepaalt de geschiedenis van de goede smaak? Anton de Goede ontmoet Henk van Os, universiteitshoogleraar op het gebied van kunst en samenleving aan de Universiteit van Amsterdam.

Audio

Wordt er eigenlijk nog veel geëtst, vandaag de dag? Welke Nederlandse kunstenaars werken met de eeuwenoude etstechniek, en wat krijgen ze in deze snelle tijd met die ‘slow art’ voor elkaar? Show Yourself: Going To The Etch in Pictura in Dordrecht (te zien tot en met 12 februari) is de eerste in een reeks tentoonstellingen over het etsen in de hedendaagse Nederlandse kunst. Gijsbert van der Wal spreekt in Dordrecht met de initiatiefnemers, beeldend kunstenaars Cornelie Samsom en Laura Casas Valle.

In het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam is een bijzondere installatie van de Franse kunstenaar Christian Boltanski te zien Chance bestaat uit een groot bouwwerk van steigers waarin enorme filmrollen draaien. Boltanski monteerde hierop zwart-wit gezichten van kinderen en ouderen die door de installatie bewegen als in een oneindige loop. Twee elektronische tellers houden het aantal geboortes en sterfgevallen in de wereld bij. Chance maakt onderdeel uit van ZWART/WIT, een nieuwe serie van het Nederlands Fotomuseum. Botte Jellema praat over deze serie met curator Anne van der Zwaag en Ruud Visschedijk, directeur van het Nederlands Fotomuseum.

Audio

Een bijdrage van Jeroen van Kan.

In 2010 opende zijn speelfilm Tirza het Nederlandse Film Festival. En nu komt Rudolf van den Berg met zijn langverwachte speelfilm Süskind, naar het waargebeurde verhaal van de Joodse verzetsheld Walter Süskind die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkzaam was voor de Joodsche Raad. Hij speelde een gevaarlijk dubbelspel met de SS’er Aus der Fünten, waardoor hij zo’n duizend Joodse kinderen heeft kunnen redden van deportatie. De film, met Jeroen Spitzenberger in de rol van Süskind, draait vanaf morgen in de bioscoop. Sarina Vitta spreekt met regisseur Rudolf van den Berg over zijn nieuwe speelfilm Süskind.

Audio

Thomas Verbogt belt een kort verhaal door.

Niemand in de stad is de opvolger van Dagen van gras, dat in 2010 verscheen en werd verfilmd door Thomas Kaan. In zijn nieuwe roman volgen we de achttienjarige Philip Hofman. Als hij in Amsterdam gaat studeren, betrekt hij een kamer in het Weeshuis, een statig pand aan de Prinsengracht waar twaalf studenten een vrijplaats hebben gecreëerd, buiten het blikveld van hun ouders, de universiteit en de maatschappij. Het Weeshuis is hun wereld binnen de wereld. Jeroen van Kan praat met Philip Huff over zijn nieuwe roman.

Audio

Komende zaterdag opent in museum Het Rembrandthuis in Amsterdam een bijzondere tentoonstelling: Meesterwerken uit de Hamburger Kunsthalle. Met ruim honderd 17e eeuwse tekeningen van Nederlandse kunstenaars, onder andere van Rembrandt, maar ook meesterwerken van diverse voorgangers en tijdgenoten worden tentoongesteld. Catherine van Campen doet verslag van het inrichten van de tentoonstelling door curator Leonore van Sloten van Het Rembrandthuis.

Per 1 maart wordt Lisette Pelsers, nu nog directeur van het Rijksmuseum Twenthe, de nieuwe directeur van het Kröller Müller in Otterlo, in het Nationaal park de Hoge Veluwe. Ze wordt dus een opvolgster van Hélène Kröller-Müller. Kröller Müller is het grootste beeldende kunstmuseum buiten de randstad, met een fameuze beeldentuin en jaarlijks 300.000 bezoekers. Maar ook daar zijn bezuinigingen aan de orde. Wat blijft er over van haar idealen? Wat zijn haar plannen? Wim Noordhoek sprak Lisette Pelsers op de Hoge Veluwe.

Audio

In een tijd van krimpende cultuursubsidies en een oplaaiende discussie over de plaats van kunst in onze samenleving, wijdt Discordia een aantal voorstellingen aan een van de grote Russische toneelvernieuwers: Konstantin Stanislavski (1863-1938). Hij werd vooral bekend door de naar hem vernoemde ‘ingeleefde’ acteermethode, maar hij gaf tevens leiding aan een grote theatercoöperatie met aandeelhouders en lage toegangsprijzen. Met ingang van vanavond is het eerste deel van de Stanislavski-reeks te zien: Ik word geboren. Anton de Goede praat over de voorstelling met Discordia-oprichter Jan Joris Lamers.

Op 15 oktober 2011 staan er honderden mensen in het centrum van Amsterdam. In navolging van Occupy Wall Street staat men op het Beursplein om te protesteren tegen de misstanden in de wereld. Door de graai-economie en de daaropvolgende dreigende ineenstorting van het wereldwijde economische systeem blijkt de onvrede en frustratie ook in Nederland aanwezig. Ook deze groep mensen noemt zich Occupy en is actiebereid: klaar voor bezetting. Aliona van der Horst maakte samen met maar liefst zes andere regisseurs een tweedelige documentaire over de actievoerders van Occupy Amsterdam tijdens de acht weken durende bezetting van het Beursplein, Occupy Amsterdam de Film. Zeven kapiteins op een schip; hoe maak je met zoveel regisseurs een documentaire? Catherine van Campen vraagt het aan regisseur Aliona van der Horst.

Audio

“Dat het tijdschrift al tien jaar bestaat mag toch een klein wonder heten.” Dat schrijft dichter Menno Wigman op de website van Tirade. Hij heeft het over het poëzietijdschrift Awater dat dit jaar een jubileum te vieren heeft. Jeroen van Kan praat met voormalig hoofdredacteur Thomas Möhlmann. Gerrit Komrij, de geestelijk vader van het blad, zei toen hem tien jaar geleden het eerste exemplaar werd overhandigd: “Nooit zag ik Awater zo van nabij.”

In het nieuws volgen de Griekse tragedies, Hollandse kluchten en Italiaanse soaps elkaar in hoog tempo op. Orkaters vaste schrijvers- en acteursduo Geert Lageveen en Leopold Witte dompelde zich maandenlang onder in de wereld van de media. Met de theatervoorstelling Breaking the News brengen zij een spel dat wordt bepaald door de waan van de dag en de strijd om de kijkcijfers, in een wereld vol ronkende quotes, hijgerige jingles, jachtige samples en de afgemeten soundbites van rockband Susies Haarlok. Emmie Kollau spreekt met Geert Lageveen en Leopold Witte over de voorstelling Breaking the News van Orkater.

Audio

Arnon Grunberg leest – waar ook ter wereld – zijn wekelijkse kroniek voor.

Zonder tijd te verliezen is de tweede roman van Daan Heerma van Voss. Voor Daniël en Xander is het hun eerste vriendschap. De buurt- en leeftijdgenoten trekken met elkaar op zoals dieren dat doen, simpelweg omdat het met z’n tweeën minder gevaarlijk is dan alleen. Na hun schooltijd vertrekken de zelfverklaarde bondgenoten naar Italië, waar Daniël valt voor de Zuid-Afrikaanse Sophie, zijn eerste meisje. Hun liefde is nu eens licht, uitnodigend en intiem, dan weer donker en koel. Wanneer Xander plotseling verdwijnt, kan Daniël niet anders dan naar hem op zoek gaan. Jeroen van Kan praat met Daan Heerma van Voss over zijn nieuwe roman.

Audio

Storytelling wordt steeds populairder. Mensen blijken graag hun persoonlijke en gênante voorkeuren en anekdotes te willen delen via podcasts of speciale avonden. De oorsprong ligt in New York waar de Amerikaanse acteur en stand-up comedian Kevin Allison de drijvende kracht is achter The Risk Show, een Amerikaans programma (en tevens podcast) waar mensen persoonlijke, waargebeurde verhalen vertellen. Maarten Westerveen had een ontmoeting met Kevin Allison en vroeg hem het succes van storytelling te verklaren.

De Friese schilder Christiaan Kuitwaard (1965) schildert stillevens, interieurs en landschappen, maar altijd met de mentaliteit van een stillevenschilder: als je goed kijkt, is er zelfs in de meest onbeduidende onderwerpen heel veel te beleven. Al was het maar vanwege de verhouding van licht en schaduw. Kuitwaard exposeert vanaf dit weekend zowel in Museum Belvédère in Heerenveen als bij Galerie Smarius in Gorredijk. Gijsbert van der Wal ging bij Kuitwaard op atelierbezoek.

Audio

Ester Naomi Perquin belt een kort prozafragment door.

Met het fotoboek Eversteijn, bokser & herenkapper 1949-1983 brengt documentair fotograaf en filmmaker Carel van Hees een eerbetoon aan de Rotterdamse bokskampioen Cor Eversteijn. Carel van Hees toont door middel van zijn eigen zwart-wit foto’s en veel origineel beeldmateriaal het korte maar bewogen leven van de bokser, zowel binnen als buiten de ring. Eversteijn was een bokser die tot het uiterste ging, en een herenkapper en dandy. Ook de schaduwzijde van Eversteijn’s karakter komt aan bod: zijn stuurloosheid, de strijd met de roem en de periodes van verdwijning en het drankmisbruik die daarbij hoorden. Maarten Westerveen spreekt met Carel van Hees over het leven van Cor Eversteijn.

Audio

Twee vrouwen verdwijnen van de wereld. Ze zijn het leven zat en kiezen voor een geruisloze persoonlijke aardverschuiving. Anne Gehring en Vera Ketelaars brengen dit verhaal in de voorstelling Kelder. Ze speelden het eerder al op het Amsterdam Fringe Festival, en de voorstelling werd toen lovend ontvangen. Dit weekend spelen ze hun voorstelling nog een keer in het Rozentheater in Amsterdam. Botte Jellema zocht ze op bij de repetities.

Het boek Coffee Company is een verhaal over twee pratende mannen in een zwijgend café, waarin onder de oppervlakte soms peilloze diepten zichtbaar worden. In hun gesprekken tussen de lattes en de laptops gaan ze in op vragen als: wat maakt ons tot wat we zijn? Hoe belangrijk kan één toevallige ontmoeting zijn? Kortom: wat maakt dat we ons mislukt of geslaagd voelen in het leven? Anton de Goede in gesprek met uitgever, ex-criticus en schrijver Reinjan Mulder over zijn roman Coffee Company.

Audio

Het monumentale boek Contactafdrukken, een fotografie-boek over 69 Magnum-fotografen, verschijnt op het moment waarop de overstap naar de digitale fotografie de contactafdruk tot een uitstervend verschijnsel dreigt te maken. De Magnumfotografen hebben meer dan zeventig jaar geschiedenis gedocumenteerd: van gebeurtenissen als de landingen in Normandië door Robert Capa en de rellen in Parijs in 1968 door Bruno Barbey, tot portretten van Che Guevara door René Burri en de inwoners van New York door Bruce Gilden. Catherine van Campen bladert samen met fotograaf en schrijver Hans Aarsman het boek door.

Een groot acteertalent krijgt onder het Nazi-regime in de jaren ’30 in Hamburg alle kansen. Hij speelt jarenlang de rol van de duivel Mephisto in het voorgeschreven Faust van Goethe. De acteur hoop zo van binnenuit een tegengeluid te kunnen laten horen, maar wordt toch langzaam troetelkind en speelbal van de politieke macht. Schrijver Klaus Mann baseerde zijn beruchte roman Mephisto (1936) op ware gebeurtenissen. Erik-Ward Geerlings maakte er voor Toneelgroep Maastricht een nieuwe bewerking van. Botte Jellema spreekt regisseur Arie de Mol en acteur Olaf Malmberg tijdens de voorbereidingen voor de voorstelling Mephisto in het theater van Kerkrade.

Audio

De One Night Stand film Entre Nosotros werd eerder dit jaar tijdens het Nederlands Film Festival genomineerd voor ‘beste debuutfilm’. Een hechte Zuid-Amerikaanse familie- en vriendengroep komt bij elkaar op een afscheidsfeestje in een klein flatje in Amsterdam om afscheid te nemen van Diego, die met zijn zoontje terugkeert naar Chili. Sarina Vitta spreekt met regisseur Paloma Aguilera Valdebenito n.a.v. de film Entre Nosotros, waarin een bijzondere rol is weggelegd voor haar vader.

De Engelse recensiesite The Omnivore gaat jaarlijks een prijs geven aan de schrijver van de kwaadste, scherpste of grappigste boekbespreking van het jaar. De Hatchet Job of the Year Award gaat die onderscheiding heten. De prijs bestaat uit een jaarvoorraad ingemaakte garnalen. De eerste uitreiking is op 7 februari, en zowel de recensent als het slachtoffer worden uitgenodigd voor de ceremonie. Jeroen van Kan praat met schrijver en recensent Arie Storm over de prijs en over de vraag of een Nederlandse variant denkbaar is.

Audio

Thomas Verbogt belt een kort verhaal door.

Dichter, vertaler en bloemlezer Menno Wigman publiceerde negen bundels, stelde in 2009 De droefenis van copyrettes samen, een keuze uit zijn eigen werk, en komt nu met een nieuwe bundel: Mijn naam is Legioen. In deze bundel kijkt hij terug op de eerste tien jaar van de eenentwintigste eeuw. Met gedichten over onder meer chatrooms, porno, tuincentra, massavaccinaties en jeugdvandalisme. Jeroen van Kan praat met Menno Wigman.

Audio

Tussen kerst en oud en nieuw werd bekend dat de jaarlijkse Stripschapprijs naar Eric Heuvel gaat. De tekenaar is het meest bekend vanwege zijn historische strips over de Tweede Wereldoorlog, zoals De ontdekking en De zoektocht. Verder tekende Heuvel de avonturenstrip January Jones voor het striptijdschift Eppo. Ook verstripte hij Toen was geluk nog heel gewoon en is hij een van de meest succesvolle reclametekenaars van Nederland. Hoewel Eric Heuvel de prijs pas in maart echt in ontvangst neemt, tijdens De Stripdagen in Gorinchem, sprak Floortje Smit nu vast met hem in zijn atelier in Zaandam.

In Heemstede aan de Bleekersvaartweg heeft de graficus Willem Snitker in een eeuwenoud gebouwtje zijn atelier, tevens galerie, genaamd De Bleeker. De bleekerijen kennen we van de schilderijen van Ruisdael. Een oud handwerk waar je het zuivere water voor nodig had dat onder de duinen vandaan komt. Willem Snitker is ook een handwerksman, die gedichten en verhalen past bij zijn grafisch werk, en omgekeerd. Hij werkt aan een langlopende serie waaraan dit jaar nog o.a. P.F.Thomése en Menno Wigman bijdroegen. Wim Noordhoek ging bij hem langs.

Audio

Vorige week overleed de Amerikaanse fotografe Eve Arnold op 99-jarige leeftijd. Ze werd misschien wel het bekendst van de foto’s die ze van Marilyn Monroe maakte. Ze maakte zowel portretten, als modefoto’s en deed aan fotojournalistiek. Ze was aangesloten bij het prestigieuze fotografencollectief Magnum Photos. De fotograven Eddy Posthuma de Boer (1931) en Daniel Cohen (1979) staan stil bij het overlijden van de Amerikaanse fotografe Eve Arnold. Arnolds echte naam was overigens Cohen. Hoe kijkt Daniel Cohen, maker van het opmerkelijke project My name is Cohen (.com), aan tegen deze naamsverandering? Anton de Goede spreekt met de twee fotografen.

Filmmaker Jessica Gorter heeft zich met haar werk vooral toegelegd op post-Sovjet Rusland. Dat deed zij eerder in films als Piter en Ferryman Across the Volga. Ook het onderwerp van haar nieuwste film 900 Dagen, die op het afgelopen IDFA de prijs voor de ‘beste Nederlandse documentaire’ ontving, is geworteld in de Russische historie. In de documentaire wordt het beleg van Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog behandeld. De film geeft een indringend beeld van de worsteling van enkele overlevenden met de heldenmythe die er door de autoriteiten van gemaakt is, en die in schril contrast staat met en de gruwelijke werkelijkheid waarover zij al die jaren niet mochten spreken. Lotje IJzermans spreekt met filmmaker Jessica Gorter over haar film 900 Dagen.

Audio

Als Umberto Eco een Nederlander was geweest, dan had hij ongetwijfeld een abonnement gehad op Boekenpost, een tijdschrift voor liefhebbers van boeken (en vooral ook curiosa om boeken heen), prenten en stripboeken. In het nummer dat nu net verschenen is bijvoorbeeld besteedt het tijdschrift aandacht aan de prenten van architect Pierre Cuypers (bekend onder meer van het Centraal Station en het Rijksmuseum in Amsterdam), de brieven van uitgever Geert van Oorschot en het fenomeen vloeiboek. Het artikel daarover is geschreven door hoofdredacteur Janneke van der Veer en Jeroen van Kan praat met haar.

Theatermaakster en dichteres Marjolijn van Heemstra en de Indiase acteur Satchit Puranik zagen als kleine kinderen ieder in hun deel van de wereld de verfilming van het heilige hindoeïstische boek Mahabharata door regisseur Peter Brook (in 1989). Beiden waren onder de indruk van het epische verhaal vol Hindu-goden en helden, maar vooral van de optimistische visie op de mensheid van de regisseur. Veel Indiers dachten daar echter anders over. Zij vonden dat een Westerse regisseur niet zomaar aan de haal mocht gaan met hun heilige boek. Van Heemstra onderzocht voor haar nieuwe theatervoorstelling Mahabharata wat er vele bomaanslagen, kapingen en oorlogen later overblijft van het ideaal van de film en toetst haar eigen idealen aan de werkelijkheid in India.

Audio

Arnon Grunberg leest – waar ook ter wereld – zijn wekelijkse kroniek voor.

De politiek-historische roman Cornelia, moeder van de Gracchen biedt het meeslepende relaas van Cornelia, dochter van Scipio Africanus, de overwinnaar van Carthago. Ze blikt terug op haar leven en dat van haar zonen Tiberius en Gaius. Zij gingen de boeken in als de Gracchen en waren de revolutionairen van hun tijd. De beschrijvingen zijn gebaseerd op historische feiten en gebeurtenissen. Met de recente discussies over de neergang van de democratieën in het Westen en de financiële schandalen wint het verhaal van de Gracchen opnieuw aan actualiteit. Jeroen van Kan praat met Joost Douma over zijn debuutroman Cornelia, moeder van de Gracchen.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn Rascha Peper en Merijn de Boer te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn Rascha Peper en Merijn de Boer te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers A.L. Snijders en Franca Treur te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers A.L. Snijders en Franca Treur te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Esther Gerritsen en Gerard van Emmerik te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Esther Gerritsen en Gerard van Emmerik te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Dirk van Weelden en Gustaaf Peek te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Dirk van Weelden en Gustaaf Peek te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Christine Otten en Philip Huff te gast.

Audio

In opdracht van De Avonden schreven twintig schrijvers een verhaal over deze bijzondere periode van het jaar. In de studio dragen de schrijvers het verhaal voor en wordt hen enkele vragen voorgelegd. Tussendoor is er veel muziek, uitgekozen door het legendarische duo Stoffer en Bentz. Vandaag zijn schrijvers Christine Otten en Philip Huff te gast.

Audio

Ester Naomi Perquin (1980) werkte in de gevangenis en publiceerde gedichten in De Tweede Ronde en Tirade. Ze debuteerde in het voorjaar van 2007 met de bundel ‘Servetten halfstok’, in 2008 verscheen haar tweede bundel ‘Namens de ander’. Haar verhaal voor ‘De Donkere Dagen’ is getiteld: ‘Zolang iedereen zich maar thuisvoelt’.

Audio

Elke Geurts (1973) schreef toneelstukken en hoorspelen. In 2008 debuteerde ze met de verhalenbundel ‘Het besluit van Dola Korstjens’, in 2010 gevolgd door de bundel ‘Last mens’. Haar verhaal voor ‘De Donkere Dagen’ is getiteld: ‘Dood is dood’.

Audio

Don Duyns (1967) is theatermaker, schrijver, regisseur en schrijfdocent. Hij schreef talloze toneelstukken voor gezelschappen als het RO Theater, Zuidelijk Toneel Hollandia en mugmetdegoudentand. Ook schreef hij boeken als Een gelukkige jeugd en Buigen. Zijn verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: In vuur en vlam.

Audio

Maartje Wortel (1982) publiceerde verhalen in literaire tijdschriften als Passionate, De Brakke Hond en De Gids en debuteerde in 2009 met de verhalenbundel Dit is jouw huis. Dit jaar verscheen haar debuutroman Half mens. Haar verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: Souvenirs.

Audio

Gerbrand Bakker (1962) is schrijver en hovenier. Zijn roman Boven is het stil is vele malen bekroond. Na zijn tweede roman Juni verscheen vorig jaar de roman De omweg. Zijn verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld:Buitenland.

Audio

Marieke Groen (1966) debuteerde in 1999 met de verhalenbundel Net als Barbapapa. Daarna volgden Zeven meter onder water, een roman in verhalen, en de roman Koortsgloed. Deze zomer verscheen haar derde roman,Liefde is een afspraak. Haar verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: It’s a Wonderful Life.

Audio

Jan van Mersbergen (1971) debuteerde in 2001 met de roman De grasbijter. Sindsdien verschenen onder meer de romans De macht over het stuur, De hemelrat en Zo begint het. Zijn laatste roman zag vorige maand het licht: Naar de overkant van de nacht. Zijn verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: Bijna negen.

Audio

Thomas Verbogt (1952) debuteerde in 1981 met de verhalenbundel De feestavond. Sindsdien schreef hij vele romans, verhalenbundels en toneelstukken. Met zijn oeuvre groeide ook zijn publiek. Ook heeft een dagelijkse column in De Gelderlander, de krant van zijn geboortestreek.

Audio

Ivo Victoria (1971) emigreerde in de zomer van 2002 vanuit Antwerpen naar Amsterdam. In 2009 verscheen zijn eerste roman: Hoe ik nimmer de Ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me spijt). Eind van dit verscheen zijn tweede roman: Gelukkig zijn we machteloos. Zijn verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: Dat is voor ons.

Audio

Rob de Graaf (1952) is als toneelschrijver vooral bekend vanwege zijn theaterteksten voor bewegingstheater, en zijn samenwerking met theatermaker Marien Jongewaard en de toneelgezelschappen Nieuw West en Dood Paard. Zijn verhaal voor De Donkere Dagen is getiteld: Gwendolyn.

Audio

Schilder en fotograaf André Smits trekt voor zijn project Artist in the World de hele wereld over om kunstenaars op hun werkplek te fotograferen. Altijd in hun atelier en altijd met de rug naar Smits. Maarten Westerveen ging samen met André Smits op werkbezoek bij schilder Rik van Hazendonk in Delft.

Dagelijks maken miljoenen mensen gebruik van de straat, en toch bestaat er nauwelijks vakliteratuur over hoe je een goede en mooie straat ontwerpt. In het boek Straten maken, samengesteld door de landschapsarchitecten Harm Veenenbos en Jeroen Bosch, zijn de 84 ‘best ontworpen straten’ van Nederland verzameld en geanalyseerd. Dit leidde tot tien vuistregels voor het ontwerp van een goed straatprofiel. Wim Noordhoek maakte een reportage, hij ging samen met Jeroen Bosch de straat op.

Audio

Ester Naomi Perquin belt een kort prozafragment door.

Het was een heftig jaar voor de Raad voor Cultuur. Zijn advies aan het kabinet om de bezuinigingen op kunst en cultuur gefaseerd in te voeren werd in de wind geslagen. Daarom stapte voorzitter Els Swaab op. Op 15 november trad de nieuwe voorzitter aan: Joop Daalmeijer. En hij is in onze laatste reguliere uitzending van dit jaar te gast bij Botte Jellema. Ze maken de balans van het jaar op, en kijken naar het komende jaar.

Audio

Het editie-project En/Of is het initiatief van de in Berlijn woonachtige curator en muziekuitgever Robert Meijer. Sinds 2001 werkt hij aan dit project, dat beeldende kunst en muziek samenbrengt. Het idee achter de editiereeks is eenvoudig: vraag een muzikant en een kunstenaar om ieder een bijdrage te leveren die past binnen het format van een dubbelelpee. Maarten Westerveen sprak met Robert Meijer in De Hallen in Haarlem waar een selectie van de En/Of edities is te zien en te beluisteren.

Behalve dichter voor kleine en grote mensen was Han G. Hoekstra (1906-1988) een journalist van het type dat inmiddels vrijwel is verdwenen: literair begaafd, veelzijdig en met een open geest voor maatschappelijke ontwikkelingen. Waarom citeerde Joop den Uyl vaak tijdens bijeenkomsten het door Hoekstra in de oorlog geschreven gedicht Ik heb een ceder in mijn tuin gepland? En waarom werd Annie MG Schmidt beroemd en Hoekstra niet, terwijl hun versjes voor kinderen als twee druppels water op elkaar leken? Samen met Janneke van der Veer schreef Joke Linders een biografie van de dichter en journalist Han G. Hoekstra. Anton de Goede zocht biografe Joke Linders op.

Audio

Journaliste Jorie Horsthuis werkte een jaar lang als conducteur op de Amsterdamse tram. Zo leerde ze de stad en het vervoersbedrijf goed kennen. Haar bevindingen bundelde ze in Op de tram. Gijsbert van der Wal ontmoet Horsthuis op een tramhalte om over het boek te praten.

De Amerikaanse auteur Robert Harris is bekend van boeken als Enigma, Lustrum en Geest. Voor de verfilming van Geest (The Ghost Writer) schreef hij zelf het scenario. De filmrechten van zijn nieuwe boek De angst-index zijn al voor verschijnen verkocht. De angst-index is een thriller over de ongekende mogelijkheden en gevaren van de moderne technologie. Naar aanleiding van dit boek had Maarten Westerveen een ontmoeting met Robert Harris.

Audio

Met het oog op een beoogd boekloze toekomst probeert Jeroen van Kan in de onregelmatig in dit programma opduikende serie Het boek is dood het verdwijnend cultuurgoed vast te leggen voor het nageslacht. In een populaire talkshow riep een jongen met Mac Book en hip shirtje met geestige opdruk laatst: “het boek is binnenkort dood, en de mensen die boeken lezen ook.” Is dat zo? En zo ja, wat verdwijnt er dan allemaal als het boek echt dood gaat? Vandaag: uitgeefster Mizzi van der Pluijm. Uitgeverij Contact geeft vannacht de e-bookversie van de roman Nacht over Westwoud van Wanda Reisel weg.

Eerder regisseerde Pim van Hoeve de veel besproken serie Bernard, schavuit van Oranje en nu waagt hij zich aan een dramaserie over onze vorstin. In Beatrix, Oranje onder vuur zien we een vrouw die probeert de onmogelijke balans te vinden tussen moeder, echtgenote en vorstin. En we zien ook hoe zwaar die taak haar soms valt. Met Willeke van Ammelrooy in de hoofdrol. In 4 afleveringen wordt het verhaal verteld van de Koninklijke familie in de uren direct na de aanslag in Apeldoorn en de jaren daarna, waarbij heden en verleden versmelten. Sarina Vitta spreekt met regisseur Pim van Hoeve over de vierdelige dramaserie Beatrix, Oranje onder vuur, die vanaf 2 januari op de televisie is te zien.

Audio

A.L. Snijders belt een kort verhaal door.

De vlek van Willem Jan Otten is een muzikale vertelling over twee levens die in de war worden geschopt door een medische fout. De saxofonist Abe Kans hoort dat hij een enorme vlek op zijn longen heeft, maar blijkt gezond, terwijl de Braziliaanse priester Josephsson verneemt dat zijn longen brandschoon zijn. De man die door de dood de wacht is aangezegd, mag in leven blijven en de man die dacht gezond te zijn, gaat dood. Dat is het uitgangspunt van de nieuwe novelle van Willem Jan Otten. Jeroen van Kan praat met hem.

Audio

In het fotoboek Thin Blue Line staan portretten van in Nederland wonende Molukkers en Indische Nederlanders die hun Maori tatoeages – moko’s – van de hand van de Nieuw Zeelandse kunstenaar Gordon Toi laten zien. In de traditionele Maori cultuur staat het ontvangen van een moko voor een belangrijke gebeurtenis. Laura Stek praat met fotografe Patricia Steur over de foto’s in Thin Blue Line.

God van de Dans. Een portret van balletdanser en choreograaf Vaslav Nijinsky (1889-1950), die aan het begin van de 20e eeuw in de Ballet Russes, onder leiding van impresario Sergei Diaghilev een ster werd. Arthur Japin, auteur van het boek Vaslav en slavist Sjeng Scheijen, die een biografie over Diaghilev schreef, vertellen over sprongkracht, sterrendom, ingewikkelde liefdes en gekte. Een documentaire van Laura Stek.

Audio

‘De gevangenis bestaat niet langer buiten ons, wij zijn er reeds onderdeel van’. Rond deze controversiële stelling organiseert het Amsterdamse Theater Frascati een tweeluik waarin de relaties tussen politiek, architectuur, theater en debat centraal staan. Aanleiding vormt een architectuurontwerp van PVV- kamerlid Fleur Agema getiteld Gesloten architectuur(2004). Beeldend kunstenaar Jonas Staal nam haar ontwerp als uitgangspunt voor een installatie waarin publiek en deelnemers plaatsnemen. In aanloop naar het programma in Frascati sprak Katharina Smets met beeldend kunstenaar Jonas Staal in de kunsthal Extra City in Antwerpen.

De Kunsthal Rotterdam presenteert het fotoproject Religie Nu van mediakunstenaar Eddy Seesing. Zeven jaar lang werkte Seesing aan een serie fotoportretten op groot formaat van voorgangers van zeventig verschillende geloofsgemeenschappen in Nederland. De serie toont kerkelijke voorgangers in hun natuurlijke habitat. En schept een tijdsbeeld van de hedendaagse samenleving en de verscheidenheid aan religies die ons land kent. Catherine van Campen spreekt met de Rotterdamse mediakunstenaar Eddy Seesing n.a.v. Religie Nu.

Audio

De laatste aflevering van Dichters Rijden Niet, met daarin de rijdende dichteres Miek Zwamborn en de niet rijdende dichter Jan Baeke. Met Zwamborn reed Jeroen van Kan naar de sluizen van IJmuiden (waar Zwamborn ooit werkte) en met Jan Baeke reed hij rond in Baarn. En uiteraard deze aflevering de uitslag van de enquete! Hoeveel dichters rijden wel en hoeveel niet?

Op uitnodiging van Arti et Amicitiae in Amsterdam lazen 14 tekenaars Gullivers Reizen van Jonathan Swift. Met dezelfde verbazing, verwondering, ontroering, afschuw en compassie als Lemuel Gulliver aan het begin van de 18e eeuw naar de wereld om zich heen keek, kijken zij naar die van hen. In tekeningen: groot, klein, kleurig of zwart-wit, ingelijst of uitwaaierend tot installaties brengen zij als ontdekkingsreizigers deze werelden in kaart. Annemieke Smit kreeg van curator Roland Sohier een rondleiding langs de tentoonstelling I Wish I Loved the Human Race.

Audio

Arnon Grunberg leest – waar ook ter wereld – zijn wekelijkse kroniek voor.

Na Men zegt liefde en Terug naar de apotheker verschijnt van Sylvia Hubers, stadsdichter van Haarlem, nu een derde bundel: God gaf ons apparaten. ‘Er waren dingen die niet vanzelf goed gingen. Porren, er moest gepord worden. Gesjouwd. Besproken. Geregeld. Het nerveuze systeem ging ervan in een driedimensionale versnelling. De geest ging in de kelder zitten rillen. Er werden dingen gesjouwd, besproken, geregeld. Er begonnen dingen te gebeuren.’ Aldus de flaptekst. Jeroen van Kan praat met Sylvia Hubers.

Audio

In Glijvlucht, de nieuwe roman van schrijfster Anne-Gine Goemans, woont Giels met zijn ganzen op een spotterscamping naast een landingsbaan. De grote afwezige in het leven van de jongen is zijn moeder. Zij probeert de wereld te redden door in Afrika demonstraties van zonnekooktoestellen te geven. Gieles probeert op zijn beurt zijn moeder te weerhouden van haar gevaarlijke missies met een waanzinnig plan. Maarten Westerveen ging op bezoek bij Anne-Gine Goemans, die net als de hoofdpersoon in Glijvlucht dicht bij een landingsbaan van Schiphol woont.

Gertjan Scholte-Albers schildert vertrouwde landschappen in onvertrouwde, keiharde zuurstokkleuren. Daartoe hanteert hij een zelfbedachte ‘negatieve kleurencirkel’. Nieuw werk van hem is tot en met 28 januari te zien bij Galerie Bel-Etage aan de Prinsengracht in Amsterdam. Gijsbert van der Wal ging in het Groningse Winsum bij Scholte-Albers op atelierbezoek en samen reden ze naar zijn favoriete werkplek, een bosje aan de rand van het dorp Eenrum.

Audio

Jeffrey Eugenides is een van de grootste Amerikaanse schrijvers van dit moment. Zijn nieuwe roman Huwelijk speelt zich af in de vroege jaren tachtig. Terwijl haar Amerikaanse medestudenten zich verdiepen in onleesbare modieuze filosofen, leest de 22-jarige Madeleine Hanna negentiende-eeuwse Engelse liefdesromans, die haar alles over het huwelijksleven kunnen vertellen. Is de klassieke roman in verval, nu mannen en vrouwen kunnen scheiden en huwelijksvoorwaarden kunnen regelen? Is de gelijkheid van de seksen slecht voor de romankunst? Maarten Westerveen spreekt met Jeffrey Eugenides over zijn nieuwe roman Huwelijk, waarin deze vragen worden uitgewerkt.

Audio

De Gijsbrecht van Amstel heeft de meest interessante opvoeringsgeschiedenis van alle Nederlandse theaterstukken. Na de première van de tekst van Joost van den Vondel 1638, is het vanaf 1641 elke nieuwjaarsdag uitgevoerd. Tot 1968, toen de ‘Gijsbrecht’ werd gezien als symbool van traditioneel toneel, terwijl men naar vernieuwing zocht. Maar nu wil gezelschap Het Toneel Speelt de oude traditie in ere te herstellen. Op 1 januari zal in de Amsterdamse Stadsschouwburg De Gijsbrecht van Amstel in première gaan. Omdat het zo ontzettend Nederlands is, schrijft Het Toneel Speelt. Botte Jellema bezocht een repetitie en sprak met bedenker en producent Ronald Klamer en de acteurs Carine Crutzen en Mark Rietman.

Letterkundig biograaf en publicist Nico Keuning is net teruggekeerd uit Stockholm waar hij het weekend van de Nobelprijsuitreiking meemaakte en er ‘in de gedichten van Tomas Tranströmer’ wandelde. Een reis die mooi aansluit op Keunings net verschenen boek Het verloren huis, waarin hij soortgelijke uitstapjes beschrijft. Zo zocht Keuning in Wassenaar naar sporen van Jan Arends, in Erembodegem naar Louis Paul Boon en in Rijmenam naar Jeroen Brouwers. Het verloren huis beschrijft de roes van een literair reiziger. Anton de Goede ging op bezoek bij Nico Keuning.

Audio

Fotograaf Hendrik Kerstens verwijst met zijn portretten naar zowel de Hollandse meesters, als die van de Italiaanse renaissance en doen sterk denken aan de ‘Maniera Fiamminga’ uit die tijd. Opvallend in zijn werk is dat zijn dochter Paula altijd centraal staat. Wereldwijd en met name in Amerika is Kerstens al een begrip; Hendrik sierde ondertussen al 3-maal de cover van NY Times Magazine. Zijn werk is momenteel te zien in Galerie Rademakers in Amsterdam met de expositie A family album. Catherine van Campen in gesprek met fotograaf Hendrik Kerstens.

Audio

In De ringen van Saturnus onderneemt W.G. Sebald een voettocht door het graafschap Suffolk, aan de oostkust van Engeland. Op die tocht stuit hij telkens weer op bijzondere geschiedenissen. Hij vertelt over de bloeitijd van het Victoriaanse slot, het leven van Joseph Conrad en de liefde van Chateaubriand, om maar een paar onderwerpen te noemen. De Nederlandse journalist en schrijver Joris van Casteren reisde Sebald achterna op de fiets. Wim Noodhoek en Jeroen van Kan praten met hem.

In de film De 13de man worden drie scheidsrechters in het amateurvoetbal geportretteerd. Ze houden van het spelletje, deze drie hoofdpersonages. Dat is hun belangrijkste drijfveer. Maar dat wekelijkse moment van verantwoordelijkheid en gezag heeft ze nog iets anders gegeven: het besef dat respect een waardevol maar kwetsbaar goed is. Zeker in het Nederland van nu. Waar een ieder vooral zijn eigen belang najaagt en ieder gezag verdacht is. Sarina Vitta in gesprek met documentairemaker Martijn Blekendaal n.a.v. zijn film De 13de man, die morgenavond op de televisie wordt uitgezonden.

Audio

Foto: Isolde Ohlbaum

‘Waar de vervlakking toeslaat is er behoefte aan verdieping’, het credo van cultuurglossy Hollands Diep. Vijf jaar lang leverden schrijvers als Kees van Kooten, Joost Zwagerman en Paulien Cornelisse bijdragen aan het blad. Op 15 december verschijnt het laatste nummer. Daarna gaat de stekker eruit. Tijdens de afscheidsborrel van Hollands Diep vroeg Inge ter Schure enkele medewerkers naar hun favoriete bijdragen. Vandaag is dat journalist en cultuurkenner Sarah Meuleman.

A.L. Snijders belt een kort verhaal door.

Het is vandaag precies tien jaar geleden dat de Duitse schrijver W.G. Sebald op 57-jarige leeftijd overleed. De auto die hij bestuurde botste frontaal op een vrachtwagen, vlakbij zijn huis in Norfolk Engeland. Sebalds eerste literaire boek kwam laat: op z’n 47ste. Hij had toen al een lange wetenschappelijk carrière achter zich. Hij promoveerde in 1973 met een studie over Alfred Döblin, werd hoogleraar Duitse letterkunde aan de universiteit van East Anglia en publiceerde veel over het werk van uiteenlopende schrijvers als Arthur Schnitzler, Franz Kafka, Peter Altenberg en Joseph Roth. Tot hij merkte dat het schrijven pas echt interessant voor hem werd als hij niet gehinderd werd door de strikte regels die de wetenschap hem oplegde. In twintig jaar tijd ontstond een imposant oeuvre, met boeken als Austerlitz, De ringen van Saturnus, De emigrés en Campo Santo, dat postuum verscheen. Wim Noordhoek en Jeroen van Kan spreken met schrijver Daniël Rovers, liefhebber van het werk van Sebald, en met Ria van Hengel, die veel van zijn werk in het Nederlands vertaalde.

Audio

Met de autobiografische graphic novel Een deken van sneeuw brak de Amerikaanse tekenaar Craig Thompson in 2004 internationaal door. Vervolgens werkte hij zeven jaar aan Habibi, een parabel over liefde, slavernij en de overeenkomsten tussen het christendom en de islam, waarin heden en verleden, sprookje en realisme door elkaar heen lopen. Thompson vulde maar liefst 672 pagina’s in zijn klare lijn en liet zich inspireren door Arabische kalligrafie en oriëntalistische kunst. Floortje Smit had een ontmoeting met Craig Thompson naar aanleiding van diens boek Habibi.

De laatste roes. Tegenwoordig is de tango het belangrijkste exportproduct van Argentinië en Uruguay. De tango is zelfs toegevoegd aan de werelderfgoedlijst. Maar de tango is niet altijd onverdeeld populair geweest. In de 19e eeuw werd de vulgaire en gevaarlijke dans met grote argwaan bekeken. De laatste roes voert naar Buenos Aires, waar we op zoek gaan naar de roots van de tango. Zanger Juan Tajes, danser Lalo Diaz en literatuurwetenschapper Ana Sebastian vertellen welke rol de tango in hun leven speelt en hoe de tango de woelige geschiedenis van de Rio de la Plata weerspiegelt. Een geschiedenis van hoeren en pooiers, maar ook van dichters en intellectuelen. Tweede deel over de geschiedenis van de tango, gemaakt door Laura Stek.

Audio

‘Genocidezaak Rijdende Rechter moet over.’ Dit is natuurlijk niet een kop die je in een normale krant zou tegenkomen. Toch hoort er een echt artikel bij. Op de site Speld.nl schrijven de makers al vier jaar lang satirische en absurdistische stukken bij het nieuws. Verslaggever Anne de Jong zocht makers Jochem van den Berg en Diederik Smit op.

Sinds kort toont Nederland 3 weer ieder vrijdagavond een aflevering van de nieuwe One Night Stand-reeks: negen films van negen jonge makers. Tomas Kaan regisseerde Dagen van gras, naar de roman en het scenario van Philip Huff, over de vriendschap tussen de geïsoleerde tiener Ben en de charismatische Tom. Rolf van Eijk sleepte een Gouden Kalf in de wacht voor Vast, een film over het tienermeisje Isabel dat wordt opgenomen in een gesloten jeugdinrichting. Lotje IJzermans praat met Tomas Kaan en Rolf van Eijk over hun films en over de positie van de jonge filmmaker in Nederland.

Audio

Is het zo dat de meeste dichter geen auto kunnen rijden? En als dat zo is, waar komt dat dan door? Dichters Pieter Boskma en Mark Boog in de 11e aflevering van Dichters rijden niet. Boskma vindt dat dichters die niet rijden slechte dichters zijn, terwijl Boog niet rijdt. Jeroen van Kan maakte met hen een rit in respectievelijk de duinen bij Bergen aan Zee en Utrecht.

Audio

Arnon Grunberg leest – waar ook ter wereld – zijn wekelijkse kroniek voor.

De Nederlandse erotische literatuur in 80 en enige verhalen is de titel van een nieuw deel in de serie bloemlezingen die uitgeverij Prometheus de afgelopen jaren heeft uitgegeven. Eerder kwamen onder meer de polemiek, het essay en de reisliteratuur aan bod, en nu dus de erotiek. Het boek begint in het fin de siècle, bij schrijvers als Van Deyssel en Couperus, en eindigt in onze tijd met auteurs als Arnon Grunberg en Willem Melchior. Jeroen van Kan spreekt met Elsbeth Etty, die de bundel samenstelde.

Audio

Een bijdrage van Maarten Westerveen.

‘Uitzicht is een afstand die zich omkeert’ heet de waarnemingsstudie van dichteres Bernke Klein Zandvoort, in het nieuwe literaire blad Terras: ‘een opklapbrug opent zich, een schip vaart door, de brug sluit zich’. De werkelijkheid wordt uiteengenomen, bekeken en weer in elkaar gezet. Wim Noordhoek toetst met haar de theorie aan de Amsterdamse Hortusbrug.

Audio

De Ierse schrijver Paul Murray durfde het aan zijn hoofdpersonage te laten sterven in de proloog, tijdens een donut-eetwedstrijd. Niet voor niets heet zijn tweede roman Skippy tussen de sterren. Het verhaal over de onfortuinlijke Skippy en zijn kostschoolgenoten wordt momenteel verfilmd. Maarten Westerveen sprak met Paul Murray over zijn laatste boek.

Audio

Midzomernachtdroom is een bittere komedie over de strijd tussen man en vrouw, in tijden waarin zelfs geliefden met minimale inspanningen een maximaal rendement willen behalen. Regisseur Theu Boermans maakt van Midzomernachtdroom een stuk dat het ene moment klassiek Shakespeariaans drama is, het volgende een hilarische klucht, en dan weer een theatraal spektakel. Alle registers lijken open te zijn getrokken bij Boermans eerste regie bij het Nationale Toneel. Botte Jellema bezocht de voorstelling en sprak er over met Theu Boermans.

Onlangs is Verlorenzoon.com verschenen, het romandebuut van Rik Zaal, over Herman Huizinga bij wie op een dag een jongeman aanbelt, die zijn zoon zegt te zijn. Deze jongen komt echter niet voor een hartverwarmend weerzien, maar voor de erfenis! Daarnaast sluit hij een pact met Hermans dochter, met wie Herman al een slechte verstandhouding had, en samen trekken ze op om wraak. Herman heeft echter geen idee wat hij hen misdaan heeft en radeloos door de terreur van zijn beide kinderen ontvlucht Herman het land. Anton de Goede spreekt met journalist en schrijver Rik Zaal naar aanleiding van diens debuutroman.

Audio

Bert Kommerij maakt radioprogramma’s, een weblog en crossmediale projecten over onze parallelle levens op internet. Sinds kort is op de website van Holland Doc zijn film Media Me te zien. Eerder dit jaar maakte hij een serie radiointerviews met Facebookgebruikers en in 2009 een ‘internetfilm in foto’s’ over iemand die verdwaalt in de gigantische fotocommunity Flickr. Kommerij wordt voor De Avonden geïnterviewd door Gijsbert van der Wal, die op Facebook en Flickr met hem bevriend is, maar hem in het echt maar één keer kort heeft ontmoet.

Nederlands, Fries en Zuid-Afrikaans zijn de talen die je hoort op de cd Oer de Grins (Over de grens) van de groep Souldada. Oer de Grins is ontstaan door de reizen en concerten in Zuid Afrika. Op de cd klinkt muziek op teksten van de Afrikaanse schrijfster en kunstenares Carina Stander en de Friese schrijfster Baukje Wytsma. De groep rond gitarist Herman Woltman doorbreekt de scheidingen tussen genres en creëert steeds muzikale fusies: bossa nova op een Waddeneiland of Griekse laiká, gezongen in het Fries. De komende tijd toert Souldada langs de theaters en Botte Jellema ontvangt ze vanavond live in studio.

Audio

‘Er is iets goed mis is in dit land als dit antiquariaat verdwijnt,’ schreef Wim Brands in 2003 op een weblog dat hij destijds bijhield. Het ging over zijn favoriete tweedehands boekhandel in Amsterdam. De winkel is er nog, maar veel andere antiquariaten hebben intussen, acht jaar later, de deuren moeten sluiten vanwege de concurrentie van het internet. Alles valt online te bestellen, maar dat gemak is tegelijkertijd een aanslag op de traditionele winkel, waar je niet zoekt, maar vindt. In een onregelmatig terugkerende serie probeert Jeroen van Ka