De Avonden
Cultuurjournalistiek
elke werkdag 19-22 uur zat. 08-12 uur.
EERSTE UUR
Wim Noordhoek praat met journalist Carel Peeters over zijn verzameling ‘getekende brieven’ en over zijn publicaties over brieven met tekeningen van o.a. Vincent van Gogh.
Een kort verhaal van de schrijver A.L. Snijders.
TWEEDE UUR
‘Makkelijk praten’. De cultuurrubriek van Roel Bentz van den Berg met een bespreking van de film ‘Bright Star’, geregisseerd door de Nieuw Zeelandse regisseur Jane Campion. Een drama gebaseerd op de driejarige romance tussen de negentiende-eeuwse dichter John Keats en Fanny Brawne. De romance eindigde voortijdig door de dood van Keats op 25-jarige leeftijd.
Vanuit Italië de kookrubriek van vormgever Ko Sliggers: ‘Ko kookt ook’. Vandaag twee bereidingen met ham en kaas.
DERDE UUR
Naar aanleiding van de tentoonstelling van Alfred Stevens in het Van Gogh museum een gesprek met kunsthistorica Sara van Dijk en Zola-vertaler Theo Veenhof. Een gesprek over het ontstaan van de mode.
Herm Pol, bedrijfsleider van een Amsterdamse boekhandel, bespreekt een buitenlands boek.
VIERDE UUR
Vervolg van het gesprek over het ontstaan van de mode.
Koen Kleijn doet kort verslag van de tentoonstelling van Meijer de Haan in het Joods Historisch Museum in Amsterdam.
Audio
tags: Alfred Stevens, Bright Star, Carel Peeters, getekende brieven, John Keats, Meijer de Haan, Sara van Dijk, Theo Veenhof
EERSTE UUR
Hans de Geus praat met beeldend kunstenaar Charlotte Marres n.a.v. de tentoonstelling ‘Vrijgesproken’. Foto’s van opschriften op gevangenismuren, te zien in het Gevangenismuseum in Veenhuizen. Wat is het wezen van een sociale groep? Wat bindt deze, en kun je daar, als buitenstaander, je vinger achter krijgen? Dat is de drijfveer achter het werk van Charlotte Marres.
TWEEDE UUR
Jeroen van Kan spreekt met trombonist Jörgen van Rijen, één van de tien leden van het ‘Nieuw Trombone Collectief’, n.a.v. het winnen van de Elly Ameling Prijs voor muziek.
Een gesprek met illustrator Sieb Posthuma, winnaar van de Gouden Penseel 2009, de prijs voor het mooist geïllustreerde kinderboek van het afgelopen jaar. Dat boek is ‘Boven in een groene linde zat een moddervette haan’.
DERDE UUR
Arnon Grunberg belt een kort verhaal door vanuit Dublin waar hij een cursus ‘masseren’ volgt.
Een reportage van Wim Noordhoek vanuit het atelier van de beeldhouwer Ruud Kuijer, op ‘Lands End’ aan het Amsterdam Rijnkanaal in Utrecht. O.a. over het gieten van beton en het spanningsveld tussen kunst en industrie.
Audio
tags: Charlotte Marres, Jörgen van Rijen, Nieuw Trombone Collectief, Ruud Kuijer, Sieb Posthuma, Vrijgesproken
Bakra, switi, brasa, duku, wagi. Kent u ze? In het afgelopen jaar kwamen er 500 Sranan-woorden bij in het Groene boekje. Sranan is hippe Surinaamse straattaal. Hoe het begon is te zien in de film ‘Trefossa, dichter van Suriname’ van Ida Does en cameraman Paul van den Bos, die zaterdag 19 januari in premiere gaat tijdens het festival Winternachten in Den Haag.
In 1957 verscheen de dichtbundel ‘Trotji’ (Voorzang) van Trefossa, pseudoniem van de Mulo-onderwijzer Henny de Ziel (1916-1975), geschreven in het Sranantongo – toen in Suriname beter bekend als ‘takkie takkie’. Zijn Nederlandse kunstbroeder Paul Rodenko schreef – in de NRC – enthousiast over deze poëzie in het ‘neger-engels’. Niet lang daarna reisde televisiemaker Hans Keller met criciticus Hans Gomperts naar Paramaribo om een gesprek op te nemen met het fenomeen.
Wim Noordhoek in gesprek met Ida Does. Ook zijn opnamen van de dichter zelf te horen.
Audio
Anne Vegter (1958) debuteerde in 1991 als dichter met de bundel ‘Het veerde’ en bracht in 2002 de bundel ‘Aandelen en obligaties’ uit. Daarnaast schreef ze verhalen, het toneelstuk ‘Het recht op fatsoen’ en enkele bekroonde kinderboeken.
Eind 2007 verscheen haar derde dichtbundel, onder de intrigerende titel ‘Spamfighter’. En het is niet alleen de titel van de bundel die vragen oproept. Daarom zocht Wim Noordhoek Anne Vegter op in haar woonplaats Rotterdam.
Audio
En dan nu de eerste try out van een bijzonder tekst- en muziekproject. De stem van de dichter Arjen Duinker en het instrument van stertrompettist Eric Vloeimans gingen in geïmproviseerde samenspraak, afgelopen dinsdag op het podium van de Orfeos Studio in Amsterdam.De afspraken waren minimaal. Duinker had wat velletjes tekst bij zich waaruit hij al doende zou gaan kiezen. Vloeimans had voor de zekerheid wat uitgeschreven stukken bij zich, maar die bleken niet nodig.
Wim Noordhoek was erbij. Eerst in de kleedkamer, daarna bij het optreden – waarvan het begin te horen is – en tenslotte weer achteraf in de kleedkamer.
Audio
Gezocht: onbekende dichter of dichteres ‘Hannie’
In de tweewekelijkse rubriek ‘Boeken die niks kosten’ brengt literatuurcriticus in ruste Ivan Sitniakowsky antiquarische boeken onder de aandacht die hij voor weinig geld op markten en in winkeltjes op de kop heeft kunnen tikken. Na uitzending in De Avonden, steeds op woensdagavond na het nieuws van negen uur, kunnen luisteraars zich dan per mail melden om mee te dingen naar een of meer te verloten titels.
Op 24 oktober werd onder meer een exemplaar van ‘Nagelaten gedichten’ van Jan Arends besproken, een Bezige Bij-uitgave uit 1975. Het betrof een uniek exemplaar vanwege een – niet slecht – handgeschreven gedicht voorin het boekje. Dit titelloze gedicht is ondertekend door ene ‘Hannie’ en er staat boven ‘Voor Michel’.
In zijn rubriek citeerde Sitniakowsky het gedicht in zijn geheel: ‘Lach niet om de mens / zijn hoofd een vlieger, geland op de maan/ zijn muizenvoetjes geklauwd in de aarde, / Het zijden draadje van zijn lichaam / wachtend op het nagelschaartje van de dood.’
De redactie van De Avonden zou graag in contact komen met deze ‘Hannie’ of met iemand die vermoedt hoe iets meer over deze ‘Hannie’ en ‘Michel’ te weten te komen.
Bruikbare reacties graag naar avonden@vpro.nl, in de uitzending van 7 november zal eventueel nieuws behandeld worden.
Audio
Hoe ontstond in 1934 ‘Awater’, het beroemde lange gedicht van Martinus ‘Pom’ Nijhoff dat de vorm heeft van een stadswandeling? En dat geldt als het beginpunt van onze moderne poëzie?
De dichter volgt de heer Awater.
Wim Noordhoek wandelde samen met de letterkundige Niels Bokhove – die recent opzienbarende ontdekkingen deed over Nijhoffs leven en werk – door Utrecht, langs de plaatsen waar het gebeurde. Oa. het pand Oudegracht 341 waar Nijhoff in zijn Utrechtse jaren 1934-1941 woonde. En ook andere kunstenaars als de surrealistische schilder Pyke Koch en de schrijver Jan Engelman.
Bokhove heeft ontdekt wie Nijhoffs muze in de jaren was: Josine van Dam van Isselt, lerares oude talen aan het gymnasium. Ze woonde op kamers in de Herenstraat 27 in het gebouw van de Vrij Katholieke kerk.
Audio
Schrijver en theatermaker Arjen Lubach is de dichtkunst niet machtig, maar toch wil hij in zijn nieuwe roman een gedicht opnemen. Voor raad en een geïmproviseerde masterclass klopt hij aan bij de Utrechtse schrijver Ingmar Heytze, die op het punt staat een pocketversie van zijn bundel ‘Alle Goeds’ uit te brengen. Een opnameapparaat loopt mee, het resultaat is een radioverslag.
Audio
Eind 2006 verscheen de bundel ‘En dat? Oneindig’ van de Nederlandse dichter Arjen Duinker en de Franse dichteres Karine Martel. Een wat raadselachtige bundel. Omdat niet vermeld staat wie wat heeft geschreven. Wel wordt vermeld dat de beide dichters elk 40 gedichten bijdroegen. De lezer ziet onmiddellijk dat de gedichten ontstaan moeten zijn uit een ingrijpende liefdesgeschiedenis. Hoe kwam dit boekje tot stand? Het is een echte coproductie. Onder grote tijdsdruk gemaakt, in verband met de komst van Karine Martel naar Poetry International in Rotterdam. Waar ze in juni 2006 met succes samen optraden.
Wim Noordhoek zocht Arjen Duinker – veel vertaald, winnaar van de VSB poëzieprijs met het grote akoestische gedicht ‘De Zon’ – op in Delft en vroeg naar het verhaal achter de bundel. Met op de achtergrond werkzaamheden aan een achtergevel vertelt Duinker over het ontstaan van deze uitzonderlijke poëtische ‘pas de deux’.
Audio
Watou is een dorp in het zuidwesten van de Belgische provincie West-Vlaanderen, vlakbij de Franse grens. Een dorp dat een kleine 2000 inwoners telt. Elk jaar vindt er een internationale tentoonstelling plaats met hedendaagse beeldende kunst, poëzie en architectuur: Watou, Poëziezomer. De tentoonstelling brengt de bezoeker langs vijf a-museale locaties binnen en buiten het dorpscentrum van Watou. Dit jaar kreeg het festival een motto van de Nederlandse dichter Hans Faverey (1933-1990) mee, de versregel ‘Een lek in het zwijgen: noise -’.
Watou, Poëziezomer 2007 hanteert de versregel als metafoor voor wat binnen onze existentiële en sociale context niet gezegd kan worden maar wat zich toch laat horen als stilte, lawaai, innerlijk geruis… Verslaggever Jeroen Wielaert bezocht de tentoonstelling en deed verslag.
Audio
